Hoe vraag ik gezag aan over mijn kind?

Je kunt gezag over je kind aanvragen via de rechtbank. Dit doe je door een verzoekschrift in te dienen. De rechtbank beslist daarna of het gezag aan jou wordt toegewezen, altijd met het belang van het kind als uitgangspunt.

Laatst gecontroleerd: april 2026. Juridische informatie kan veranderen — controleer altijd de actuele wetgeving op wetten.nl.

Wat zegt de wet?

Ouderlijk gezag betekent dat jij het recht en de plicht hebt om voor je kind te zorgen en beslissingen te nemen. Denk aan beslissingen over school, zorg en waar het kind woont.

In Nederland regelt Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek alles over gezag. Het uitgangspunt is simpel: als ouders getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap hebben, krijgen zij automatisch samen het gezag. Trouwen jullie niet en erkennen jullie het kind, dan krijgt de moeder in eerste instantie automatisch het gezag. De vader of tweede ouder heeft dat niet automatisch.

Artikel 1:251 BW regelt het gezamenlijk gezag bij gehuwde ouders (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie). Artikel 1:251a BW gaat over gezag na scheiding (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie).

Als je niet getrouwd bent en je kind hebt erkend, kun je gezamenlijk gezag aanvragen via het gezagsregister bij de rechtbank. Dit heet aantekening in het gezagsregister. Wil je dit zonder medewerking van de andere ouder, dan moet je een verzoekschrift indienen bij de rechter.

De rechter kijkt altijd naar het belang van het kind. Dat is de kern van het hele systeem. De wet noemt dit ook wel "het belang van de minderjarige". Pas als de situatie voor het kind schadelijk zou zijn, wijst de rechter gezag af.

Ook een niet-ouder kan soms gezag krijgen. Dit heet voogdij. Denk aan een familielid dat voor het kind zorgt omdat de ouders dat niet kunnen. Voogdij is iets anders dan ouderlijk gezag, maar werkt wel op vergelijkbare manier.

Wanneer geldt dit voor jou?

Er zijn verschillende situaties waarin je gezag wilt aanvragen. Hieronder leggen we de meest voorkomende uit.

Je bent ongehuwd en hebt je kind erkend
Je hebt je kind erkend bij de gemeente, maar je hebt nog geen gezag. Dat klopt, want erkenning en gezag zijn twee verschillende dingen. Erkenning geeft juridisch vaderschap. Gezag geeft de bevoegdheid om beslissingen te nemen. Wil je gezag, dan moet je dat apart regelen.

Jullie zijn het samen eens
Als jij en de andere ouder het samen eens zijn, is het eenvoudig. Jullie kunnen samen via Mijn Rechtspraak een digitaal verzoek indienen voor gezamenlijk gezag. Dit kost weinig tijd en geen rechtszaak.

De andere ouder werkt niet mee
Werkt de andere ouder niet mee? Dan kun je naar de rechter stappen. Je dient een verzoekschrift in bij de rechtbank. De rechter beoordeelt dan of gezamenlijk gezag in het belang van het kind is. Let op: de rechter wijst gezamenlijk gezag alleen af als er een serieuze reden is, zoals een gevaarlijke situatie voor het kind.

Na een scheiding
Na een scheiding blijft in de meeste gevallen het gezamenlijk gezag bestaan. Wil een van de ouders het gezag alleen? Dan is dat uitzonderlijk. De rechter kent eenhoofdig gezag alleen toe als samenwerking echt niet mogelijk is en dit schadelijk is voor het kind.

Je bent stiefouder of voogd
Ben je stiefouder en wil je gezag over het kind van je partner? Dan kun je samen met je partner een verzoek indienen bij de rechtbank voor gezamenlijk gezag. Je bent dan geen juridische ouder, maar krijgt wel gezag. Dit heeft gevolgen voor erfrecht en andere zaken — laat je daar goed over informeren.

Stappenplan — wat kun je nu doen?

Controleer de huidige situatie — Kijk of je al gezag hebt via het gezagsregister. Dit register is openbaar en te raadplegen bij de rechtbank in je regio.
Overleg met de andere ouder — Zijn jullie het eens? Dan is het proces veel eenvoudiger en goedkoper. Probeer er samen uit te komen.
Dien samen een verzoek in via Mijn Rechtspraak — Als jullie het eens zijn, kunnen jullie digitaal een gezamenlijk verzoek indienen. Ga naar rechtspraak.nl voor de actuele werkwijze.
Schakel een advocaat in bij conflict — Werkt de andere ouder niet mee? Dan heb je een advocaat nodig om een verzoekschrift in te dienen bij de rechtbank.
Dien het verzoekschrift in bij de rechtbank — De rechtbank behandelt je zaak. Je krijgt een zittingsdatum. Beide ouders mogen hun verhaal doen.
Wacht op de uitspraak van de rechter — De rechter doet uitspraak. Wordt gezag toegewezen, dan wordt dit geregistreerd in het gezagsregister.
Laat de uitspraak registreren — Zorg dat de rechtbank de uitspraak doorgeeft aan het gezagsregister. Controleer dit daarna zelf ter bevestiging.

Veelgemaakte fouten

Denken dat erkenning hetzelfde is als gezag. Veel ouders denken dat als ze het kind hebben erkend, ze automatisch ook gezag hebben. Dat klopt niet. Erkenning en gezag zijn aparte juridische stappen.
Te lang wachten met een verzoek. Soms laten ouders het te lang sloffen. Zeker als de relatie verslechtert, wordt het lastiger om samen een verzoek in te dienen. Regel het zo snel mogelijk.
Geen advocaat inschakelen bij een conflict. Zonder advocaat kun je geen verzoekschrift indienen bij de rechtbank als de andere ouder niet meewerkt. Dit is verplicht bij dit soort procedures.
Het gezagsregister niet controleren na de uitspraak. Soms denken ouders dat alles automatisch geregeld is na de uitspraak. Controleer altijd of de registratie ook echt is doorgevoerd.
Verwarring over voogdij en gezag. Voogdij is iets anders dan ouderlijk gezag. Voogdij geldt als geen van de ouders gezag kan uitoefenen. Zorg dat je weet welke situatie op jou van toepassing is.

Veelgestelde vragen

Kan ik gezag aanvragen als ik mijn kind niet heb erkend?

Nee, je moet je kind eerst erkennen voordat je gezag kunt aanvragen. Erkenning regel je bij de gemeente. Daarna kun je een verzoek indienen voor gezag bij de rechtbank. Beide stappen zijn nodig.

Wat kost het aanvragen van gezag?

Als jullie het samen eens zijn en een gezamenlijk verzoek indienen, betaal je griffierechten aan de rechtbank. Dit bedrag verschilt per situatie. Schakel je een advocaat in, dan komen daar advocaatkosten bij. Kijk op rechtspraak.nl voor actuele tarieven. Je kunt soms in aanmerking komen voor gefinancierde rechtsbijstand als je inkomen laag is.

Kan de rechter gezag weigeren?

Ja, dat kan. Maar de rechter doet dit alleen als er een serieuze reden is. Bijvoorbeeld als er sprake is van huiselijk geweld, ernstige conflicten die schadelijk zijn voor het kind, of als een ouder niet in staat is om verantwoord voor het kind te zorgen. Het belang van het kind staat altijd centraal.

Wat is het verschil tussen gezag en omgangsrecht?

Gezag gaat over het nemen van beslissingen voor je kind. Omgangsrecht gaat over de tijd die je met je kind doorbrengt. Je kunt omgangsrecht hebben zonder gezag. En je kunt gezag hebben zonder dat je kind bij jou woont. Het zijn twee aparte juridische begrippen.

Hoe lang duurt een gezagsprocedure bij de rechtbank?

Als jullie het samen eens zijn, kan het binnen enkele weken geregeld zijn. Bij een conflict en een rechtszaak duurt het veel langer — reken op enkele maanden tot soms meer dan een jaar. Dit hangt af van de rechtbank en de complexiteit van de zaak.

Relevante wetsartikelen

Artikel 1:245 BW — definitie van gezag (controleer op wetten.nl voor de meest actuele versie)
Artikel 1:251 BW — gezamenlijk gezag bij huwelijk of geregistreerd partnerschap (controleer op wetten.nl voor de meest actuele versie)
Artikel 1:251a BW — gezag na scheiding (controleer op wetten.nl voor de meest actuele versie)
Artikel 1:253c BW — verzoek tot gezamenlijk gezag door niet-gehuwde ouder (controleer op wetten.nl voor de meest actuele versie)
Artikel 1:277 BW — voogdij (controleer op wetten.nl voor de meest actuele versie)

Gerelateerde onderwerpen op Claim.Cafe

Heb jij een specifieke situatie? Stel je vraag gratis op Claim.Cafe en krijg antwoord van een echte jurist.

Gezag aanvragen over je kind — zo doe je dat stap voor stap