Familierecht

Omgangsrecht na scheiding: wat zijn jouw rechten als ouder? | Claim.Cafe

Redactie 5 min lezen 16 apr 2026 2 keer gelezen
Kort antwoord

Na een scheiding heb je als ouder het recht om je kinderen te blijven zien. Dit recht op omgang geldt voor beide ouders, ook als je geen gezag hebt. De rechter kan een omgangsregeling vaststellen als jullie er samen niet uitkomen.

Wat zijn mijn rechten bij omgang met mijn kinderen na scheiding?

Na een scheiding heb je als ouder het recht om je kinderen te blijven zien. Dit recht op omgang geldt voor beide ouders, ook als je geen gezag hebt. De rechter kan een omgangsregeling vaststellen als jullie er samen niet uitkomen.

Laatst gecontroleerd: april 2026. Juridische informatie kan veranderen — controleer altijd de actuele wetgeving op wetten.nl.

Wat zegt de wet?

In Nederland is het recht op omgang wettelijk vastgelegd. Het uitgangspunt is simpel: kinderen hebben recht op contact met beide ouders. En beide ouders hebben het recht om hun kind te zien.

Dit staat in artikel 1:377a van het Burgerlijk Wetboek (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie). Daarin staat dat een kind én de ouder recht hebben op omgang met elkaar. Het maakt niet uit of je getrouwd was, samenwoonde of een relatie had.

Naast omgang is er ook het begrip gezag. Gezag betekent dat je beslissingen mag nemen over de opvoeding van je kind. Denk aan school, medische zorg en verhuizing. Omgang en gezag zijn twee aparte dingen. Je kunt omgang hebben zonder gezag, maar je kunt ook gezag hebben en toch een omgangsregeling nodig hebben.

Hebben jullie samen gezag — wat bij gehuwde en geregistreerde partners standaard het geval is — dan blijft dat gezamenlijke gezag na de scheiding gewoon bestaan. Dat staat in artikel 1:251 van het Burgerlijk Wetboek (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie).

De rechter kan omgang alleen weigeren of beperken in uitzonderlijke gevallen. Bijvoorbeeld als omgang schadelijk is voor de ontwikkeling van het kind. Of als de ouder een ernstig gevaar vormt. De lat ligt hier bewust hoog. De wetgever vindt contact met beide ouders normaal en belangrijk.

Ook een niet-ouder kan soms recht hebben op omgang. Denk aan een stiefouder die jarenlang een nauwe band had met het kind. Dit heet omgang voor derden en staat ook in het Burgerlijk Wetboek. Twijfel je of dit op jou van toepassing is? Raadpleeg het Burgerlijk Wetboek of vraag advies aan een jurist.

Wanneer geldt dit voor jou?

Het omgangsrecht geldt voor jou als je de ouder bent van een kind, ongeacht of je getrouwd was. Ben je de biologische vader maar niet juridisch erkend als vader? Dan is de situatie ingewikkelder. Je hebt dan mogelijk geen automatisch omgangsrecht. Je zult het kind eerst juridisch moeten erkennen of gerechtelijk vaderschapsonderzoek moeten vragen.

Stel: jij en je partner gaan uit elkaar. Jullie hebben een kind van acht jaar. Jullie waren niet getrouwd maar woonden samen. Jij bent officieel erkend als vader. Dan heb jij gewoon recht op omgang. Jullie kunnen samen een regeling afspreken. Lukt dat niet, dan kun je naar de rechter.

Een ander voorbeeld: jij hebt geen gezag, maar bent wel de ouder. Je ex wil niet dat je de kinderen ziet. Toch heb jij het recht om omgang te vragen. De rechter kan een regeling opleggen, ook zonder jouw instemming van de andere ouder.

Omgangsrecht geldt ook als je in het buitenland woont. Afstand alleen is geen reden om omgang te weigeren. De rechter kijkt altijd naar wat het beste is voor het kind — het belang van het kind staat centraal.

Heeft je ex de kinderen meegenomen naar het buitenland zonder jouw toestemming? Dan is er sprake van internationale kinderontvoering. Dit is een ernstige situatie. Nederland is aangesloten bij het Haags Kinderontvoeringsverdrag. Via de Centrale Autoriteit kun je om terugkeer van je kind vragen. Meer informatie vind je via rijksoverheid.nl.

Zijn de kinderen ouder dan twaalf jaar? Dan vraagt de rechter altijd naar hun mening. Een kind van twaalf jaar of ouder mag aangeven bij wie het wil wonen en hoe vaak het de andere ouder wil zien. De rechter weegt dit mee, maar beslist uiteindelijk zelf.

Stappenplan — wat kun je nu doen?

  1. Praat eerst met je ex. Probeer samen een omgangsregeling te maken. Schrijf alles op. Een mondelinge afspraak is ook geldig, maar moeilijker te bewijzen.
  2. Schakel een mediator in. Kom je er samen niet uit? Een mediator helpt jullie zonder dat je naar de rechter hoeft. Dit is goedkoper en sneller. Kijk op rijksoverheid.nl voor erkende mediators.
  3. Leg afspraken schriftelijk vast. Maak een ouderschapsplan. Daarin staan afspraken over omgang, gezag, vakanties en school. Bij een scheiding met kinderen is een ouderschapsplan verplicht als je naar de rechter gaat.
  4. Neem contact op met een advocaat of juridisch loket. Heb je geen mediator nodig maar wel advies? Het Juridisch Loket geeft gratis eerste hulp. Voor een rechtszaak heb je een advocaat nodig.
  5. Dien een verzoekschrift in bij de rechtbank. Kom je er echt niet uit? Dan vraagt jouw advocaat de rechter om een omgangsregeling vast te stellen. De rechter kan een tijdelijke regeling opleggen terwijl de zaak loopt.
  6. Houd je aan de regeling. Is er een rechterlijke uitspraak? Dan zijn beide ouders verplicht zich daaraan te houden. Doet je ex dat niet? Dan kun je een dwangsom of zelfs een kort geding aanvragen.
  7. Vraag bijstand aan als je de kosten niet kunt betalen. Heb je weinig inkomen? Dan heb je mogelijk recht op gesubsidieerde rechtsbijstand (een toevoeging). Kijk op rijksoverheid.nl voor de voorwaarden.

Veelgemaakte fouten

  • Je kinderen gebruiken als drukmiddel. Dit schaadt je kind én je eigen positie bij de rechter. De rechter let sterk op hoe ouders met elkaar omgaan.
  • Omgang weigeren zonder geldige reden. Als jij de kinderen bij je hebt en je houdt ze zonder reden weg van je ex, kan de rechter de regeling aanpassen — in jouw nadeel.
  • Niets opschrijven. Mondelinge afspraken zijn moeilijk te bewijzen. Zet alles op papier, ook kleine wijzigingen in de regeling.
  • Te lang wachten met juridische stappen. Hoe langer een situatie voortduurt — zoals dat een kind de andere ouder niet ziet — hoe moeilijker het wordt om dit te veranderen. Wacht niet te lang.
  • Denken dat je niks kunt doen als je geen gezag hebt. Omgang en gezag zijn aparte rechten. Ook zonder gezag kun je omgang afdwingen via de rechter.

Veelgestelde vragen

Kan mijn ex mij zomaar de omgang weigeren?

Nee, dat mag niet zomaar. Je hebt wettelijk recht op omgang met je kinderen. Weigert je ex zonder goede reden? Dan kun je naar de rechter stappen. De rechter kan een omgangsregeling opleggen en zelfs een dwangsom opleggen als je ex zich daar niet aan houdt.

Wat als mijn kind zelf niet wil komen?

Als je kind jonger is dan twaalf jaar, beslist de rechter wat het beste is voor het kind. De wens van het kind weegt mee, maar is niet doorslaggevend. Is je kind twaalf jaar of ouder? Dan vraagt de rechter altijd naar de mening van het kind. Die mening speelt een grotere rol, maar de rechter beslist nog steeds zelf.

Hoe zit het met omgang tijdens vakanties en feestdagen?

Vakanties en feestdagen zijn onderdeel van de omgangsregeling. Je kunt hier samen afspraken over maken in het ouderschapsplan. Typische afspraken zijn: de ene ouder heeft de kinderen met Kerst in de even jaren, de andere ouder in de oneven jaren. Kun je er niet uitkomen? De rechter kan ook hier een beslissing over nemen.

Kan de omgangsregeling worden aangepast?

Ja. Een omgangsregeling is niet voor altijd vastgelegd. Als de situatie verandert — bijvoorbeeld omdat je kind ouder wordt, of omdat een ouder verhuist — kun je de rechter vragen de regeling aan te passen. Dit kan altijd opnieuw worden beoordeeld op basis van het belang van het kind.

Wat als er sprake is van huiselijk geweld of misbruik?

De veiligheid van het kind staat altijd voorop. Bij aanwijzingen van misbruik of gevaar kan de rechter de omgang beperken of tijdelijk stopzetten. In ernstige gevallen kan begeleide omgang worden opgelegd — dat wil zeggen: contact in aanwezigheid van een professional. Meld vermoedens van misbruik altijd bij Veilig Thuis.

Relevante wetsartikelen

  • Artikel 1:377a van het Burgerlijk Wetboek — recht op omgang
  • Artikel 1:251 van het Burgerlijk Wetboek — gezamenlijk gezag na scheiding
  • Artikel 1:253a van het Burgerlijk Wetboek — geschillen over gezamenlijk gezag
  • Artikel 1:247 van het Burgerlijk Wetboek — inhoud van het ouderlijk gezag

Controleer alle artikelen op wetten.nl voor de meest actuele versie.

Gerelateerde onderwerpen op Claim.Cafe

Heb jij een specifieke situatie? Stel je vraag gratis op Claim.Cafe en krijg antwoord van een echte jurist.