Hoe werkt de verdeling van pensioen bij scheiding?

Als je gaat scheiden, heeft je ex-partner recht op een deel van het pensioen dat jij tijdens het huwelijk hebt opgebouwd. Dit heet pensioenverevening. De wet regelt dat je ex de helft krijgt van jouw pensioenopbouw over de jaren dat jullie getrouwd waren.

Laatst gecontroleerd: april 2026. Juridische informatie kan veranderen — controleer altijd de actuele wetgeving op wetten.nl.

Wat zegt de wet?

In Nederland geldt de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding, ook wel afgekort als WVPS. Deze wet bestaat al sinds 1995 en beschermt partners die minder pensioen hebben opgebouwd tijdens het huwelijk. Dat was vroeger vaak de vrouw, die minder werkte of stopte voor de kinderen.

De hoofdregel is simpel: het pensioen dat jij opbouwde tijdens het huwelijk, wordt bij helfte gedeeld. Jij krijgt de helft, je ex krijgt de helft — van dat deel. Pensioen dat je vóór of ná het huwelijk opbouwde, valt hier buiten.

Let op: dit gaat alleen over ouderdomspensioen. Het bijzonder partnerpensioen is iets anders. Dat is een uitkering voor je ex als jíj overlijdt. Dat recht ontstaat automatisch als jullie getrouwd waren, ook zonder verevening.

De wet regelt dit via artikel 2 van de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie). De uitvoering loopt via de pensioenuitvoerder — dus het pensioenfonds of de verzekeraar.

Wil je afwijken van de standaardregel? Dat mag. Jullie kunnen samen in de huwelijkse voorwaarden of in het echtscheidingsconvenant andere afspraken maken. Zo kun je bijvoorbeeld overeenkomen dat ieder zijn eigen pensioen houdt. Of dat een groter deel naar één van beiden gaat. Die afspraken moeten dan wel op papier staan en aan het pensioenfonds worden doorgegeven.

Er geldt wel een belangrijke termijn. Je moet de scheiding binnen twee jaar na de datum van inschrijving in het register melden bij de pensioenuitvoerder. Doe je dat niet op tijd? Dan verlies je het recht op directe uitbetaling via het pensioenfonds. Je kunt je ex dan nog wel aanspreken, maar dat loopt dan via hem of haar — en dat geeft gedoe.

Wanneer geldt dit voor jou?

Pensioenverevening geldt automatisch als jij getrouwd was en nu gaat scheiden. Je hoeft er zelf niets voor te regelen — de wet doet het voor jou. Maar je moet wél op tijd actie ondernemen om je rechten te verzilveren.

Ben je niet getrouwd geweest maar wel samenwonend? Dan geldt de wet niet automatisch. Samenwoners hebben geen automatisch recht op pensioenverdeling. Jullie kunnen dit wel zelf regelen, bijvoorbeeld in een samenlevingscontract of een apart convenant bij het beëindigen van de relatie.

Stel: je was tien jaar getrouwd. In die tien jaar bouwde jij €500 per maand aan ouderdomspensioen op. Je ex heeft recht op de helft van dat bedrag — dus €250 per maand — als jullie pensioengerechtigde leeftijd bereiken. Jij houdt ook €250. Wat jij daarvóór of daarna opbouwde, blijft volledig van jou.

Is er sprake van huwelijkse voorwaarden waarbij jullie buiten gemeenschap van goederen zijn getrouwd? Ook dan geldt pensioenverevening gewoon. Huwelijkse voorwaarden gaan over vermogen en bezittingen, niet automatisch over pensioen. Pensioen valt onder een eigen wettelijk regime.

Heb je een klein pensioen? Dan kan het bedrag soms zo laag zijn dat het pensioenfonds het afkoopt. Dat betekent dat je een eenmalig bedrag krijgt in plaats van een maandelijkse uitkering. Dit heet afkoop van kleine pensioenen en is wettelijk geregeld.

Werk je als zelfstandige en bouw je zelf pensioen op via een lijfrente of banksparen? Dan is de situatie iets anders. Die producten vallen niet altijd onder dezelfde regels. Vraag hierbij altijd advies aan een financieel adviseur of jurist.

Stappenplan — wat kun je nu doen?

Vraag een overzicht op van jullie pensioen. Ga naar mijnpensioenoverzicht.nl. Daar zie je precies welk pensioen jij en je ex hebben opgebouwd, bij welk fonds.
Regel de scheiding officieel via de rechter of via een notaris. De datum van inschrijving van de scheiding in de basisregistratie personen is het startpunt van de tweejaarstermijn.
Maak afspraken in het echtscheidingsconvenant. Wil je afwijken van de standaardverdeling? Leg dit dan schriftelijk vast in het convenant. Laat dit opstellen door een advocaat of mediator.
Meld de scheiding binnen twee jaar bij de pensioenuitvoerder. Gebruik hiervoor het standaardformulier dat de meeste pensioenfondsen en verzekeraars aanbieden. Stuur een kopie van het convenant mee.
Kies voor verevening of conversie. Bij verevening krijgt je ex pas uitbetaald als jíj met pensioen gaat. Bij conversie krijgt je ex een zelfstandig eigen pensioenrecht. Bespreek wat voor jullie het beste werkt.
Controleer het bijzonder partnerpensioen. Vraag na bij het pensioenfonds wat er met het nabestaandenpensioen gebeurt na de scheiding. Dit is een apart onderdeel dat soms vervalt of moet worden omgezet.
Laat je begeleiden bij twijfel. Schakel een pensioenadviseur, mediator of jurist in. Pensioen is complex. Een fout nu kan jaren later grote financiële gevolgen hebben.

Veelgemaakte fouten

Te laat melden bij het pensioenfonds. De tweejaarstermijn verstrijkt sneller dan je denkt. Na die termijn verlies je het recht op directe uitbetaling via het fonds.
Denken dat huwelijkse voorwaarden pensioen regelen. Buiten gemeenschap van goederen getrouwd zijn, betekent niet dat pensioen buiten de verdeling valt. Pensioen heeft een eigen wettelijk regime.
Het bijzonder partnerpensioen vergeten. Veel mensen focussen op het ouderdomspensioen en vergeten na te vragen wat er met het nabestaandenpensioen gebeurt. Dat kan na de scheiding vervallen.
Geen schriftelijke afspraken maken. Mondelinge afspraken over afwijkende verdeling zijn waardeloos tegenover een pensioenfonds. Alles moet op papier staan en worden ingediend.
Zelfstandigen die pensioenverdeling overslaan. Als je partner ZZP-er is en pensioen opbouwt via een privéproduct, is dat niet altijd zichtbaar in de standaardoverzichten. Zorg dat je dit ook uitzoekt.

Veelgestelde vragen

Krijg ik automatisch de helft van het pensioen van mijn ex bij scheiding?

Ja, de wet regelt dat je recht hebt op de helft van het pensioen dat je ex tijdens jullie huwelijk opbouwde. Maar je moet dit wél zelf melden bij het pensioenfonds — binnen twee jaar na de scheiding. Doe je dat niet op tijd, dan moet je je ex zelf aanspreken voor uitbetaling, en dat is veel lastiger.

Wat is het verschil tussen verevening en conversie?

Bij verevening krijg jij pas geld als je ex met pensioen gaat. Jij bent dus afhankelijk van het moment waarop je ex stopt met werken. Bij conversie krijg je een eigen zelfstandig pensioenrecht. Je bent dan niet meer afhankelijk van je ex. Conversie geeft meer zekerheid, maar moet wel worden aangevraagd en door het pensioenfonds worden geaccepteerd.

Geldt pensioenverevening ook als we samenwoonden maar niet getrouwd waren?

Nee, de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding geldt alleen voor gehuwden en geregistreerde partners. Samenwoners hebben geen automatisch recht op pensioenverdeling. Je kunt dit wel zelf regelen in een samenlevingscontract of een scheidingsconvenant. Heb je dit niet geregeld? Dan heb je helaas geen wettelijk recht op het pensioen van je ex.

Wat gebeurt er met het pensioen als mijn ex overlijdt vóór de pensioendatum?

Als je gekozen hebt voor gewone verevening en je ex overlijdt vóór de pensioendatum, vervalt jouw recht op dat deel van het pensioen. Je ontvangt dan niets. Heb je gekozen voor conversie? Dan heb je een eigen recht dat losstaat van je ex. Dat blijft gewoon bestaan. Dit is een van de redenen waarom conversie voor veel mensen aantrekkelijker is.

Kunnen we zelf andere afspraken maken over de pensioenverdeling?

Ja, dat kan. Je mag in het echtscheidingsconvenant afwijken van de standaardregel. Zo kun je afspreken dat ieder zijn eigen pensioen houdt, of dat één partner meer krijgt. Zorg dat deze afspraken schriftelijk vastliggen en dat je ze meestuurt naar de pensioenuitvoerder. Zonder schriftelijke bevestiging heeft het pensioenfonds er niets aan.

Relevante wetsartikelen

Wet verevening pensioenrechten bij scheiding — artikel 2 (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie)
Wet verevening pensioenrechten bij scheiding — artikel 5 (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie)
Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek — zie het Burgerlijk Wetboek voor de exacte bepalingen over huwelijksvermogensrecht
Pensioenwet — zie de Pensioenwet op wetten.nl voor bepalingen over bijzonder partnerpensioen na scheiding

Gerelateerde onderwerpen op Claim.Cafe

Heb jij een specifieke situatie? Stel je vraag gratis op Claim.Cafe en krijg antwoord van een echte jurist.

Pensioen verdelen bij scheiding: zo werkt pensioenverevening in Nederland