Hoe stel ik een testament op? Stappenplan + kosten (2026)
Een testament opstellen doe je altijd via een notaris. Je legt daarin vast wat er met jouw bezittingen gebeurt na je overlijden. Zonder testament verdeelt de wet je erfenis automatisch — en dat is niet altijd zoals jij het wilt.
Hoe stel ik een testament op?
Een testament opstellen doe je altijd via een notaris. Je legt daarin vast wat er met jouw bezittingen gebeurt na je overlijden. Zonder testament verdeelt de wet je erfenis automatisch — en dat is niet altijd zoals jij het wilt.
Laatst gecontroleerd: april 2026. Juridische informatie kan veranderen — controleer altijd de actuele wetgeving op wetten.nl.
Wat zegt de wet?
In Nederland regelt Boek 4 van het Burgerlijk Wetboek alles rond erfrecht en testamenten. De wet noemt een testament ook wel een "uiterste wilsbeschikking". Dat klinkt ingewikkeld, maar het betekent simpelweg: een schriftelijke verklaring over wat er na jouw dood moet gebeuren.
Artikel 4:94 BW bepaalt dat een testament door een notaris moet worden opgemaakt (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie). Je kunt dus geen testament zelf op papier zetten en verwachten dat het rechtsgeldig is. Een handgeschreven briefje met je wensen heeft juridisch geen waarde als testament.
Er bestaat wel een uitzondering: de codicil. In een codicil mag je een beperkt aantal dingen vastleggen zonder tussenkomst van een notaris. Denk aan wie jouw kleding, sieraden of inboedel krijgt. Maar voor grotere zaken — zoals je huis, spaargeld of de voogdij over je kinderen — heb je altijd een notarieel testament nodig.
De wet bepaalt ook wie jouw erfenis krijgt als je géén testament hebt. Dit heet "wettelijk erfrecht" of "versterferfrecht". Dan erven je partner en kinderen automatisch. Heb je geen partner of kinderen? Dan gaan je ouders, broers en zussen voor. Wil je iemand anders laten erven — een goede vriend, een goed doel of een stiefkind — dan moet je dat uitdrukkelijk vastleggen in een testament.
Belangrijk: de wet beschermt je kinderen altijd met een "legitieme portie". Dat is een minimumdeel van de erfenis waar kinderen recht op hebben, ook als jij ze in je testament bewust overslaat. Je kunt je kinderen dus niet volledig onterven. Zie Boek 4 van het Burgerlijk Wetboek voor de exacte bepalingen hierover.
Wanneer geldt dit voor jou?
Een testament is voor iedereen relevant, niet alleen voor mensen met grote vermogens. Al heb je maar een kleine spaarrekening of een auto — zonder testament beslist de wet wie dat krijgt.
Een testament is zeker belangrijk als je in een van deze situaties zit:
- Je bent ongehuwd samenwonend. Een samenwonende partner erft niets automatisch. Zonder testament gaat alles naar je familie.
- Je hebt kinderen uit een eerdere relatie. Zonder testament kan je nieuwe partner problemen krijgen met de erfenis.
- Je wilt een goed doel laten erven. Dat kan alleen via een testament.
- Je wilt iemand juist uitsluiten. Denk aan een vervreemde familielid.
- Je hebt jonge kinderen. In een testament kun je een voogd aanwijzen als jij en je partner beiden overlijden.
- Je bent ondernemer. Dan is het extra belangrijk om te regelen wat er met je bedrijf gebeurt.
- Je wilt iemand als executeur aanwijzen. Dat is de persoon die jouw erfenis afhandelt na je overlijden.
Je moet minimaal 16 jaar oud zijn om een testament op te mogen maken. Jonger dan 16? Dan kun je dit juridisch nog niet zelfstandig regelen.
Een testament kun je op elk moment aanpassen of intrekken. Dat heet "herroepen". Dit doe je ook altijd via de notaris. Je kunt een oud testament niet gewoon verscheuren en denken dat het daarmee vervallen is — het blijft in het Centraal Testamentenregister staan totdat je het officieel laat wijzigen.
Stappenplan — wat kun je nu doen?
- Bedenk wat je wilt regelen. Wie krijgt wat? Wil je iemand als voogd of executeur aanwijzen? Schrijf je wensen op papier voor jezelf.
- Zoek een notaris. Elk notariskantoor kan een testament opstellen. Vergelijk tarieven via notaris.nl — prijzen verschillen per kantoor.
- Maak een afspraak voor een intakegesprek. De notaris bespreekt jouw situatie en wensen. Dit gesprek is vaak kosteloos of goedkoop.
- Laat de notaris een concept opstellen. De notaris vertaalt jouw wensen naar juridisch correcte taal. Lees dit goed door.
- Onderteken het testament bij de notaris. Dit heet het "passeren" van het testament. Jij en de notaris ondertekenen samen het document.
- Het testament wordt geregistreerd. De notaris meldt jouw testament aan bij het Centraal Testamentenregister (CTR). Zo weet iedereen na jouw overlijden dat er een testament bestaat.
- Bewaar een kopie en vertel je naasten. Je hoeft de inhoud niet te vertellen, maar laat weten dát er een testament is en bij welke notaris.
Veelgemaakte fouten
- Denken dat een handgeschreven testament geldig is. In Nederland is dat voor de meeste onderdelen niet het geval. Ga altijd naar een notaris.
- Je testament nooit bijwerken na grote levensgebeurtenissen. Getrouwd, gescheiden, kinderen gekregen? Controleer dan of je testament nog klopt met je wensen.
- Vergeten je samenwonende partner te benoemen. Samenwoners erven zonder testament helemaal niets. Dit is een van de grootste misverstanden in het erfrecht.
- Denken dat je kinderen volledig kunt onterven. Kinderen hebben altijd recht op hun legitieme portie. Je kunt dit deel niet wegschrijven.
- Niemand vertellen waar het testament is. Als je naasten niet weten bij welke notaris het testament ligt, kan het lang duren voordat het gevonden wordt — ook al staat het in het Centraal Testamentenregister.
Veelgestelde vragen
Wat kost een testament laten opstellen?
De kosten voor een testament variëren per notaris. Een eenvoudig testament kost gemiddeld tussen de 200 en 500 euro. Een testament voor twee partners samen (een zogenaamd "gezamenlijk testament") is vaak iets duurder. Vergelijk tarieven via notaris.nl, want notarissen mogen zelf hun prijzen bepalen.
Kan ik mijn testament zelf schrijven zonder notaris?
Nee, niet voor de meeste onderdelen. In Nederland moet een testament door een notaris worden opgemaakt om rechtsgeldig te zijn. Een handgeschreven brief of document heeft geen juridische waarde als testament. Alleen een codicil — voor beperkte zaken zoals de verdeling van sieraden of inboedel — mag je handgeschreven opstellen, gedateerd en ondertekend.
Kan ik mijn testament later nog wijzigen?
Ja, absoluut. Je kunt een testament op elk moment aanpassen of volledig intrekken. Dit doe je via een notaris. Je kunt een oud testament niet zelf ongeldig maken door het te verscheuren. Het origineel staat namelijk geregistreerd bij het Centraal Testamentenregister en blijft geldig totdat je het officieel laat wijzigen.
Wat is het Centraal Testamentenregister?
Het Centraal Testamentenregister (CTR) is een officieel register waar alle Nederlandse testamenten in worden bijgehouden. De notaris meldt jouw testament aan na ondertekening. Na iemands overlijden kan de notaris van de erfgenamen opvragen of er een testament is geregistreerd. De inhoud staat er niet in — alleen de naam van de notaris en de datum.
Wat als ik geen testament heb — wie erft dan?
Zonder testament verdeelt de wet de erfenis automatisch. Dit heet versterferfrecht. Je partner en kinderen zijn de eerste erfgenamen. Heb je die niet, dan komen je ouders, broers en zussen aan bod. Een samenwonende partner (zonder huwelijk of geregistreerd partnerschap) erft automatisch niets. Wil je dat anders regelen? Dan heb je een testament nodig.
Relevante wetsartikelen
- Artikel 4:94 BW — vorm van het testament (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie)
- Artikel 4:63 BW — de legitieme portie van kinderen (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie)
- Artikel 4:97 BW — het codicil (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie)
- Artikel 4:4 BW — minimumleeftijd voor het maken van een testament (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie)
Gerelateerde onderwerpen op Claim.Cafe
- Wat is de legitieme portie en hoe vraag je die op?
- Hoe werkt erfbelasting in Nederland en wanneer moet je die betalen?
- Wat doet een executeur in een erfenis en hoe wijs je er een aan?
Heb jij een specifieke situatie? Stel je vraag gratis op Claim.Cafe en krijg antwoord van een echte jurist.