Hoe werkt het ontslagrecht in Nederland?

In Nederland mag een werkgever je niet zomaar ontslaan. Er gelden strikte regels: de werkgever heeft altijd een geldige reden nodig, en in de meeste gevallen moet hij toestemming vragen aan het UWV of de kantonrechter. Als je wordt ontslagen, heb je vaak recht op een transitievergoeding.

Laatst gecontroleerd: maart 2026. Juridische informatie kan veranderen — controleer altijd de actuele wetgeving op wetten.nl.

Wat zegt de wet?

Het ontslagrecht in Nederland staat grotendeels geregeld in het Burgerlijk Wetboek, Boek 7, Titel 10. Dit is de wettelijke basis voor arbeidsovereenkomsten en ontslag. De regels zijn in 2015 flink veranderd door de Wet werk en zekerheid (Wwz). Sindsdien gelden er duidelijke spelregels voor werkgevers én werknemers.

De wet onderscheidt verschillende soorten ontslag. Het maakt veel uit hoe je wordt ontslagen. Er zijn vier hoofdroutes:

Via het UWV — bij bedrijfseconomische redenen (reorganisatie, faillissement) of langdurige arbeidsongeschiktheid (meer dan twee jaar ziek).
Via de kantonrechter — bij persoonlijke redenen, zoals disfunctioneren, een verstoorde arbeidsrelatie of verwijtbaar gedrag.
Met wederzijds goedvinden — jij en je werkgever zijn het samen eens over het ontslag. Dit loopt via een vaststellingsovereenkomst (een schriftelijke afspraak).
Op staande voet — direct en zonder opzegtermijn, alleen bij een dringende reden zoals diefstal of ernstig wangedrag.

Een werkgever mag je niet zomaar ontslaan zonder een van deze routes te volgen. Dat heet onregelmatig ontslag. In dat geval kun je de rechter vragen het ontslag ongedaan te maken, of je kunt een schadevergoeding eisen.

Artikel 7:669 BW (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie) somt de geldige ontslagredenen op. Denk aan redenen zoals bedrijfseconomische omstandigheden, langdurige ziekte, disfunctioneren, verwijtbaar handelen of een verstoorde arbeidsverhouding. De wet noemt dit de redelijke gronden. Zonder zo'n geldige reden kan de rechter het ontslag vernietigen.

Artikel 7:673 BW (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie) regelt de transitievergoeding. Dit is een vergoeding die je als werknemer krijgt als het initiatief voor het ontslag bij de werkgever ligt. Je hebt hier recht op vanaf de eerste dag van je dienstverband — er is geen minimale duur meer vereist.

Wanneer geldt dit voor jou?

Deze regels gelden voor vrijwel iedereen met een arbeidsovereenkomst in Nederland. Of je nu fulltime werkt, parttime, tijdelijk of vast — de ontslagregels zijn van toepassing.

Heb je een vast contract? Dan geldt volle bescherming. Je werkgever heeft een duidelijke reden nodig en moet de juiste procedure volgen. Zonder die procedure kan het ontslag ongeldig zijn.

Heb je een tijdelijk contract? Dan eindigt het contract automatisch op de einddatum — dat is geen ontslag. Maar ook hier gelden regels. Je werkgever moet je minimaal één maand voor de einddatum schriftelijk laten weten of het contract verlengd wordt. Dat heet de aanzegtermijn. Doet hij dat niet? Dan heb je recht op een vergoeding van maximaal één maandsalaris.

Word je ontslagen tijdens de proeftijd? Dan gelden andere, soepelere regels. De werkgever hoeft in principe geen reden te geven. Maar ook in de proeftijd zijn er grenzen: ontslag wegens zwangerschap, vakbondslidmaatschap of discriminatie is altijd verboden.

Ben je ziek? Dan geldt een ontslagverbod tijdens ziekte. Je werkgever mag je in principe niet ontslaan terwijl je ziek bent. Uitzonderingen bestaan, maar zijn zeldzaam.

Ben je zwanger of met zwangerschapsverlof? Ook dan geldt een ontslagverbod. Dit beschermde periode geldt ook na je bevallingsperiode, tot zes weken na terugkeer op het werk.

Kortom: de regels gelden breed, maar de specifieke situatie maakt veel uit. Het maakt verschil of je vast of tijdelijk werkt, of je ziek bent, en wat de reden voor ontslag is.

Stappenplan — wat kun je nu doen?

Lees je ontslagbrief goed door. Staat de reden voor ontslag erin? Is er een opzegtermijn vermeld? Noteer de datum van ontvangst — dat is belangrijk voor deadlines.
Controleer of de procedure klopt. Is het UWV of de kantonrechter ingeschakeld? Of is er een vaststellingsovereenkomst? Als je dat niet weet, is dat al een signaal om hulp te zoeken.
Teken niets meteen. Een vaststellingsovereenkomst tekenen zonder het goed te lezen, is een veelgemaakte fout. Je hebt altijd bedenktijd van minimaal drie dagen na ondertekening (zie het Burgerlijk Wetboek voor de exacte bepaling).
Check of je recht hebt op een transitievergoeding. Bereken het bedrag via de rekentool op uwv.nl. De vergoeding is gebaseerd op je salaris en dienstjaren.
Vraag een WW-uitkering aan bij het UWV. Doe dit zo snel mogelijk na je ontslag. Wacht je te lang, dan mis je mogelijk uitkeringsrechten. Ga naar uwv.nl voor de aanvraag.
Vraag juridisch advies. Twijfel je of het ontslag terecht is? Neem dan contact op met een jurist, advocaat of rechtsbijstandsverzekering. Veel mensen laten geld liggen omdat ze niet weten wat hun rechten zijn.
Overweeg bezwaar of een procedure. Denk je dat het ontslag onterecht is? Je kunt de rechter vragen het ontslag te vernietigen of een billijke vergoeding toekennen. Hier gelden strikte termijnen — handel snel.

Veelgemaakte fouten

De vaststellingsovereenkomst meteen tekenen. Veel mensen tekenen onder druk, zonder te weten wat ze weggeven. Neem altijd de tijd om alles te laten checken.
Niet weten dat je bedenktijd hebt. Na het tekenen van een vaststellingsovereenkomst heb je minimaal drie dagen om van de overeenkomst terug te komen. Gebruik die tijd als je twijfelt.
Te laat WW aanvragen. Je WW-aanvraag indienen kun je het beste direct na je laatste werkdag doen. Wachten kost je geld.
Vergeten te onderhandelen over de transitievergoeding. De transitievergoeding is een wettelijk minimum. In sommige gevallen kun je meer bedingen — zeker als het ontslag twijfelachtig is.
Niet controleren of het ontslagverbod geldt. Ben je ziek, zwanger of vakbondslid? Dan gelden extra beschermingsregels. Veel mensen weten dit niet en accepteren onterecht ontslag.

Veelgestelde vragen

Wat is een transitievergoeding en heb ik er recht op?

Een transitievergoeding is een geldbedrag dat je krijgt als de werkgever het initiatief neemt voor het ontslag. Je hebt er recht op vanaf je eerste werkdag. Hoe hoog het is, hangt af van je salaris en het aantal jaren dat je in dienst was. Bereken het op uwv.nl. Bij ontslag op staande voet wegens eigen ernstig verwijtbaar gedrag heb je er géén recht op.

Mag mijn werkgever mij ontslaan als ik ziek ben?

In principe niet. Tijdens ziekte geldt een ontslagverbod. Je werkgever mag je niet opzeggen zolang je ziek bent — in elk geval niet in de eerste twee jaar van je ziekte. Er zijn uitzonderingen, zoals een bedrijfssluiting of een ontslagverzoek dat al liep vóór je ziek werd. Twijfel je? Vraag altijd juridisch advies.

Wat is het verschil tussen ontslag via het UWV en via de kantonrechter?

Het UWV behandelt ontslagaanvragen bij bedrijfseconomische redenen (zoals reorganisatie) en langdurige ziekte. De kantonrechter behandelt persoonlijke redenen, zoals disfunctioneren of een ernstig verstoorde arbeidsrelatie. De werkgever kiest de route op basis van de reden voor ontslag. Kiest hij de verkeerde route, dan kan het ontslag ongeldig zijn.

Kan ik een ontslag aanvechten?

Ja. Als je denkt dat het ontslag onterecht is, kun je naar de rechter stappen. De rechter kan het ontslag vernietigen — dan ga je gewoon weer aan het werk. Of de rechter kent je een billijke vergoeding toe bovenop de transitievergoeding. Er gelden strikte termijnen voor zo'n procedure. Handel dus snel en zoek juridisch advies.

Wat is ontslag op staande voet?

Ontslag op staande voet betekent dat je direct en zonder opzegtermijn wordt ontslagen. Dit mag alleen bij een zogeheten dringende reden — denk aan diefstal, ernstige agressie of grove nalatigheid. De werkgever moet dit meteen mededelen én uitleggen. Ben je het er niet mee eens? Maak dan zo snel mogelijk bezwaar. Je hebt maar een korte tijd om te reageren.

Relevante wetsartikelen

Artikel 7:669 BW — redelijke gronden voor ontslag (controleer op wetten.nl)
Artikel 7:671 BW — opzegging van de arbeidsovereenkomst (controleer op wetten.nl)
Artikel 7:671b BW — ontbinding via de kantonrechter (controleer op wetten.nl)
Artikel 7:672 BW — opzegtermijnen (controleer op wetten.nl)
Artikel 7:673 BW — transitievergoeding (controleer op wetten.nl)
Artikel 7:677 BW — ontslag op staande voet en dringende reden (controleer op wetten.nl)
Artikel 7:681 BW — vernietiging of billijke vergoeding bij onregelmatig ontslag (controleer op wetten.nl)

Gerelateerde onderwerpen op Claim.Cafe

Heb jij een specifieke situatie? Stel je vraag gratis op Claim.Cafe en krijg antwoord van een echte jurist.

Hoe werkt het ontslagrecht in Nederland? | Claim.Cafe