Hoe wordt alimentatie berekend in Nederland?

Alimentatie wordt in Nederland berekend op basis van twee dingen: wat de ontvanger nodig heeft en wat de betaler kan missen. Rechters gebruiken hiervoor officiële rekenregels van de Expertgroep Alimentatienormen. Het bedrag hangt af van je inkomen, je vaste lasten en de zorgverdeling voor de kinderen.

Laatst gecontroleerd: maart 2026. Juridische informatie kan veranderen — controleer altijd de actuele wetgeving op wetten.nl.

Wat zegt de wet?

In Nederland is alimentatie geregeld in Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek. De wet zegt dat ouders verplicht zijn hun kinderen te onderhouden, ook na een scheiding. Dat klinkt simpel, maar de berekening erachter is best complex.

Er zijn twee soorten alimentatie. Kinderalimentatie is voor de kinderen. Partneralimentatie is voor de ex-partner die na de scheiding te weinig inkomen heeft om in zijn of haar eigen levensonderhoud te voorzien.

Voor kinderalimentatie verwijst de wet naar artikel 1:404 BW (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie). Dit artikel legt de onderhoudsplicht van ouders vast. Voor partneralimentatie is artikel 1:157 BW relevant (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie).

Rechters werken in de praktijk met de zogeheten Tremanormen. Dat zijn rekenregels die de Expertgroep Alimentatienormen elk jaar bijwerkt. Deze normen zijn niet in de wet vastgelegd, maar rechters gebruiken ze vrijwel altijd. Ze zorgen voor eerlijkheid en voorspelbaarheid.

Bij kinderalimentatie kijkt de rechter eerst naar de behoefte van het kind. Die behoefte hangt af van het inkomen dat de ouders samen hadden vóór de scheiding. Daarna wordt gekeken hoeveel elke ouder kan bijdragen. Dat heet de draagkracht. Wie meer verdient, betaalt meer. Wie de kinderen meer in de praktijk opvangt, betaalt minder.

Bij partneralimentatie gelden andere regels. Hier kijkt de rechter naar de behoefte van de ex-partner en de draagkracht van de betalende ex. De maximale duur van partneralimentatie is wettelijk vastgelegd. Meestal is dat de helft van de duur van het huwelijk, met een maximum van vijf jaar. Er zijn uitzonderingen, bijvoorbeeld als er jonge kinderen zijn of als het huwelijk lang duurde.

Kinderalimentatie heeft geen vaste einddatum, maar stopt automatisch als het kind 18 wordt — tenzij het kind nog studeert. Dan loopt de verplichting door tot 21 jaar.

Wanneer geldt dit voor jou?

Alimentatie speelt een rol zodra je gaat scheiden of uit elkaar gaat en er kinderen of een financieel afhankelijke partner in het spel zijn. Maar wanneer precies heb jij recht op alimentatie, of ben jij verplicht om te betalen?

Je hebt mogelijk recht op kinderalimentatie als de kinderen bij jou wonen of de meeste tijd bij jou zijn. De andere ouder betaalt dan een bijdrage. Dit geldt ook als je niet getrouwd was, maar wel samen een kind hebt.

Je hebt mogelijk recht op partneralimentatie als je na de scheiding te weinig inkomen hebt. Dat kan komen doordat je voor de kinderen zorgde en daardoor minder werkte. Of omdat je lang niet hebt gewerkt en moeite hebt een baan te vinden.

Let op: partneralimentatie is er alleen na een huwelijk of geregistreerd partnerschap. Samenwoners hebben geen automatisch recht op partneralimentatie na het uiteengaan.

Een concreet voorbeeld. Stel: jij en je ex verdienden samen 4.500 euro netto per maand. Je had twee kinderen. Na de scheiding wonen de kinderen voornamelijk bij jou. Dan berekent de rechter eerst wat jullie kinderen nodig hebben op basis van dat vroegere gezinsinkomen. Vervolgens kijkt de rechter hoeveel jij en je ex nu ieder verdienen. Op basis van die verhouding wordt bepaald wie hoeveel betaalt.

Een ander voorbeeld. Je ex verdient 3.000 euro per maand. Jij bent acht jaar thuisgebleven voor de kinderen en hebt geen inkomen meer. Dan kun je partneralimentatie aanvragen. De rechter weegt dan af wat jij nodig hebt om rond te komen en wat je ex kan missen.

De berekening is dus altijd maatwerk. Geen twee situaties zijn hetzelfde. Toch geven de Tremanormen een duidelijk kader, zodat uitkomsten niet te veel van elkaar afwijken.

Stappenplan — wat kun je nu doen?

Breng je financiën in kaart. Verzamel je loonstroken, jaaropgaven en een overzicht van je vaste lasten. Dit heb je nodig voor elke berekening.
Gebruik een rekentool als eerste oriëntatie. Op de website van het Nibud vind je een alimentatierekentool. Dat geeft een eerste indruk, maar is geen garantie.
Praat met je ex over een onderling akkoord. Als jullie het eens worden, hoeft de rechter er niet aan te pas te komen. Dat scheelt tijd, geld en spanning.
Leg een akkoord altijd schriftelijk vast. Een mondelinge afspraak is moeilijk te bewijzen. Leg het vast in een convenant en laat het bekrachtigen door de rechter.
Schakel een mediator in bij meningsverschillen. Een mediator helpt jullie er samen uit te komen, zonder direct naar de rechter te stappen.
Vraag juridisch advies als je er niet uitkomt. Een advocaat of jurist kan de berekening voor je maken en je rechten uitleggen. Claim.Cafe helpt je daarbij.
Dien zo nodig een verzoek in bij de rechtbank. Als jullie het niet eens worden, beslist de rechter. Dat doe je via een advocaat.

Veelgemaakte fouten

Denken dat mondelinge afspraken genoeg zijn. Zonder schriftelijk document kun je niets afdwingen als je ex later niet meer betaalt.
Vergeten dat alimentatie kan worden aangepast. Verandert je inkomen of dat van je ex ingrijpend? Dan kun je de alimentatie laten herzien. Veel mensen weten dit niet en betalen jarenlang een verkeerd bedrag.
De zorgkorting niet meenemen. Als je de kinderen regelmatig opvangt, heb je recht op een zorgkorting op de kinderalimentatie. Dit wordt vaak vergeten in onderhandelingen.
Ervan uitgaan dat samenwoners altijd recht hebben op partneralimentatie. Dat is niet zo. Partneralimentatie geldt alleen na een huwelijk of geregistreerd partnerschap.
Wachten met een verzoek tot wijziging. Alimentatie wordt niet automatisch aangepast als je omstandigheden veranderen. Je moet zelf actie ondernemen.

Veelgestelde vragen

Hoe lang moet je partneralimentatie betalen?

Dat hangt af van hoe lang jullie getrouwd waren. De maximale duur is vijf jaar, maar dat kan korter zijn. Was je korter dan vijf jaar getrouwd en zijn er geen jonge kinderen? Dan is de duur gelijk aan de helft van het huwelijk. Bij lange huwelijken of als de jongste kind nog jong is, kan de duur langer zijn. Een rechter beslist altijd op basis van jouw specifieke situatie.

Wat als mijn ex niet betaalt?

Als de alimentatie via de rechter is vastgesteld en je ex betaalt niet, kun je het LBIO inschakelen. Dat is het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen. Het LBIO kan de alimentatie voor jou innen, ook als dat betekent dat ze beslag leggen op het salaris of bankrekening van je ex. Je kunt het LBIO bereiken via hun website: lbio.nl.

Kan alimentatie worden aangepast na de scheiding?

Ja, dat kan. Als de omstandigheden ingrijpend veranderen — denk aan ontslag, een nieuw huwelijk of een flink hoger inkomen — kun je de rechter vragen de alimentatie te herzien. Dat heet een wijzigingsverzoek. Beide partijen kunnen dit aanvragen. Je doet dit via een advocaat bij de rechtbank.

Telt een nieuwe partner mee bij de berekening?

Een nieuwe partner heeft geen directe invloed op de berekening van kinderalimentatie. Maar als je gaat samenwonen of hertrouwen, kan dit effect hebben op partneralimentatie. Trouwt de ontvanger opnieuw? Dan stopt de partneralimentatie in veel gevallen. Trouwt de betaler opnieuw en heeft hij of zij nieuwe financiële verplichtingen? Dan kan de draagkracht veranderen.

Wat zijn de Tremanormen precies?

De Tremanormen zijn rekenregels die Nederlandse rechters gebruiken bij het berekenen van alimentatie. Ze worden opgesteld door de Expertgroep Alimentatienormen en elk jaar bijgewerkt. De normen zijn geen wet, maar in de praktijk volgen bijna alle rechters ze. Ze bepalen hoe behoefte en draagkracht worden berekend.

Relevante wetsartikelen

Artikel 1:404 BW — onderhoudsplicht ouders tegenover kinderen (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie)
Artikel 1:157 BW — partneralimentatie na echtscheiding (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie)
Artikel 1:401 BW — wijziging of intrekking van alimentatie (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie)
Artikel 1:392 BW — algemene onderhoudsverplichting familieleden (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie)

Gerelateerde onderwerpen op Claim.Cafe

Heb jij een specifieke situatie? Stel je vraag gratis op Claim.Cafe en krijg antwoord van een echte jurist.

Hoe wordt alimentatie berekend in Nederland? | Claim.Cafe