Wat is het verschil tussen ontslag met en zonder vergunning?

Bij ontslag met vergunning vraagt je werkgever eerst toestemming aan het UWV of de kantonrechter voordat jij ontslagen wordt. Bij ontslag zonder vergunning mag je werkgever je direct ontslaan, maar alleen in heel specifieke situaties — zoals tijdens je proeftijd of bij een ontslag op staande voet. Welke route geldt, hangt af van de reden voor het ontslag.

Laatst gecontroleerd: maart 2026. Juridische informatie kan veranderen — controleer altijd de actuele wetgeving op wetten.nl.

Wat zegt de wet?

In Nederland mag een werkgever je niet zomaar ontslaan. De wet beschermt jou als werknemer. Dat staat in de Wet werk en zekerheid, die in 2015 grote veranderingen bracht in het ontslagrecht. De regels staan nu grotendeels in het Burgerlijk Wetboek.

De wet kent twee officiële routes voor ontslag:

Route 1 — Ontslag via het UWV (met vergunning)

Wil je werkgever je ontslaan om bedrijfseconomische redenen? Dan moet hij eerst toestemming vragen aan het UWV. Denk aan reorganisaties, faillissement of het wegvallen van je functie. Het UWV beoordeelt of de reden klopt en of de juiste procedures zijn gevolgd. Pas als het UWV "ja" zegt, mag je werkgever de arbeidsovereenkomst opzeggen. Dit heet de preventieve toets — de toetsing vindt plaats vóór het ontslag. Artikel 7:671a BW regelt deze procedure (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie).

Dezelfde UWV-route geldt bij langdurige arbeidsongeschiktheid — als je langer dan twee jaar ziek bent.

Route 2 — Ontslag via de kantonrechter (met vergunning)

Bij persoonlijke redenen gaat je werkgever naar de kantonrechter. Dat zijn situaties zoals disfunctioneren, een verstoorde arbeidsrelatie, of verwijtbaar gedrag. De rechter toetst of de reden klopt en of er sprake is van een redelijke grond. Artikel 7:671b BW beschrijft wanneer de kantonrechter de arbeidsovereenkomst kan ontbinden (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie).

Ontslag zonder vergunning

In een aantal gevallen hoeft je werkgever geen toestemming te vragen. De wet noemt dit situaties waarbij de preventieve toets niet geldt:

Ontslag tijdens de proeftijd — beide partijen mogen dan direct opzeggen
Ontslag op staande voet — bij een dringende reden, zoals diefstal of ernstig wangedrag
Een tijdelijk contract dat van rechtswege eindigt — het contract stopt automatisch op de einddatum
Ontslag met wederzijds goedvinden — jij en je werkgever zijn het samen eens en tekenen een vaststellingsovereenkomst

Artikel 7:677 BW gaat over de opzegging en de dringende reden bij ontslag op staande voet (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie).

Wanneer geldt dit voor jou?

Het verschil tussen ontslag met en zonder vergunning raakt jou direct. Weet jij welke route jouw werkgever moet volgen? Hier zijn de meest voorkomende situaties uitgelegd.

Je werkgever wil reorganiseren

Je werkgever verliest een grote opdracht en moet mensen laten gaan. Dit is een bedrijfseconomische reden. Je werkgever moet naar het UWV. Het UWV bekijkt of de volgorde van ontslag klopt — het zogenaamde afspiegelingsbeginsel. Pas daarna mag je werkgever opzeggen. Jij hebt in de tussentijd het recht om verweer te voeren.

Je werkgever vindt dat je disfunctioneert

Je werkgever is niet tevreden over je prestaties. Hij moet dan eerst aantonen dat hij je goed heeft begeleid en gewaarschuwd. Daarna kan hij naar de kantonrechter. De rechter kijkt kritisch: zijn er genoeg kansen gegeven? Is er een verbetertraject geweest? Zo niet, dan wijst de rechter het verzoek af.

Je zit nog in de proeftijd

Tijdens de proeftijd geldt ontslag zonder vergunning. Je werkgever mag je van de ene op de andere dag laten gaan — en jij mag ook zomaar vertrekken. Er gelden geen opzegtermijnen. Wel is er een grens: ontslag tijdens de proeftijd mag niet discriminerend zijn of gebaseerd zijn op een verboden reden.

Je krijgt ontslag op staande voet

Dit is de zwaarste vorm van ontslag — en ook de meest risicovolle voor je werkgever. Er moet sprake zijn van een dringende reden. Het ontslag moet ook onmiddellijk worden gegeven. Is dat niet het geval, dan kan de rechter het ontslag vernietigen. Jij hebt twee maanden om actie te ondernemen als je het er niet mee eens bent.

Je tekent een vaststellingsovereenkomst

Je werkgever stelt voor om samen uit elkaar te gaan. Geen vergunning nodig, geen rechter. Maar let op: dit is een overeenkomst. Je hebt het recht om die binnen twee weken te herroepen — zonder reden op te geven. Teken nooit zomaar. Laat de overeenkomst altijd controleren door een jurist of vakbond.

Stappenplan — wat kun je nu doen?

Controleer je contract. Zit je in de proeftijd? Is het een vast of tijdelijk contract? Dit bepaalt welke regels gelden.
Vraag om de reden. Je hebt het recht om te weten waarom je werkgever je wil ontslaan. Vraag dit altijd schriftelijk op.
Check de route. Vraagt je werkgever toestemming aan het UWV of de kantonrechter? Of probeert hij jou direct te ontslaan? Is de route correct gevolgd?
Dien verweer in. Bij een UWV-procedure krijg jij de kans om te reageren op het verzoek van je werkgever. Gebruik die kans. Schrijf een duidelijk verweer.
Wacht op de uitkomst. Zolang het UWV of de rechter nog geen beslissing heeft genomen, ben jij nog in dienst. Je werkgever mag je niet zomaar thuis laten zitten zonder loon te betalen.
Laat een vaststellingsovereenkomst controleren. Teken nooit meteen. Je hebt bedenktijd van twee weken na ondertekening. Raadpleeg een jurist of vakbond.
Vraag om een transitievergoeding. In de meeste gevallen heb je recht op een ontslagvergoeding. Dit geldt ook bij ontslag via het UWV of de kantonrechter. Zie het Burgerlijk Wetboek voor de exacte bepaling over de transitievergoeding.

Veelgemaakte fouten

Te snel tekenen. Veel mensen tekenen een vaststellingsovereenkomst zonder die goed te lezen. Daarmee geef je rechten weg — inclusief soms je recht op WW.
Niet reageren op het UWV. Bij een UWV-procedure krijg jij de kans om verweer te voeren. Wie niets doet, geeft die kans weg. Het UWV beslist dan alleen op basis van het verhaal van je werkgever.
Denken dat ontslag op staande voet altijd geldig is. Ontslag op staande voet moet aan strenge eisen voldoen. Twijfel je? Ga naar een jurist — je hebt maar twee maanden om actie te ondernemen.
Vergeten dat je recht hebt op een transitievergoeding. Dit geldt bij bijna elk ontslag. Veel werknemers weten dit niet en claimen het niet.
Niet controleren of de opzegtermijn is gerespecteerd. Zelfs als een vergunning is verleend, moet je werkgever nog een opzegtermijn in acht nemen. Wordt die niet gevolgd, dan heb je recht op een schadevergoeding.

Veelgestelde vragen

Mag mijn werkgever mij ontslaan zonder toestemming van het UWV?

Dat hangt af van de situatie. Bij ontslag tijdens de proeftijd, ontslag op staande voet of het aflopen van een tijdelijk contract heeft je werkgever geen toestemming nodig. In alle andere gevallen — zoals ontslag om bedrijfseconomische redenen of disfunctioneren — moet je werkgever langs het UWV of de kantonrechter. Doet hij dat niet, dan is het ontslag vernietigbaar.

Wat is het verschil tussen UWV-ontslag en ontslag via de kantonrechter?

Het UWV behandelt ontslagen om bedrijfseconomische redenen of bij langdurige ziekte. De kantonrechter behandelt ontslagen om persoonlijke redenen, zoals disfunctioneren of een verstoorde arbeidsrelatie. Beide routes vereisen een geldige reden en een zorgvuldige procedure. De rechter en het UWV toetsen allebei kritisch of aan de voorwaarden is voldaan.

Heb ik recht op een ontslagvergoeding bij ontslag met vergunning?

Ja, in de meeste gevallen heb je recht op een transitievergoeding. Dit geldt bij ontslag via het UWV én via de kantonrechter. De hoogte hangt af van je salaris en het aantal jaren dat je in dienst bent geweest. Er zijn een paar uitzonderingen, bijvoorbeeld bij ernstig verwijtbaar gedrag van jouw kant. Zie het Burgerlijk Wetboek voor de exacte bepaling.

Wat kan ik doen als mijn werkgever mij ontslaat zonder de juiste procedure te volgen?

Je kunt het ontslag aanvechten. Bij een opzegging zonder toestemming kun je de kantonrechter vragen het ontslag te vernietigen. Je hebt dan ook recht op doorbetaling van loon. Handel snel — er gelden termijnen. Laat je situatie zo snel mogelijk beoordelen door een jurist of vakbond.

Kan ik mijn WW-uitkering verliezen als ik ontslag accepteer?

Ja, dat kan. Als je zelf ontslag neemt of als jou verwijtbaar ontslag verweten kan worden, kan het UWV je WW-uitkering weigeren. Bij ontslag via het UWV of de kantonrechter houd je in de meeste gevallen gewoon recht op WW — mits je lang genoeg hebt gewerkt. Twijfel je over een vaststellingsovereenkomst? Laat die altijd controleren voordat je tekent.

Relevante wetsartikelen

Artikel 7:671a BW — ontslag via het UWV (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie)
Artikel 7:671b BW — ontbinding door de kantonrechter (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie)
Artikel 7:677 BW — opzegging en dringende reden bij ontslag op staande voet (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie)
Artikel 7:652 BW — proeftijd (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie)
Zie het Burgerlijk Wetboek voor de exacte bepaling over de transitievergoeding

Gerelateerde onderwerpen op Claim.Cafe

Heb jij een specifieke situatie? Stel je vraag gratis op Claim.Cafe en krijg antwoord van een echte jurist.

Ontslag met of zonder vergunning — wat is het verschil? | Claim.Cafe