Hoe werkt de verdeling van bezittingen bij een scheiding?

Q: Kan ik de verdeling aanvechten na de scheiding?

In principe zijn afspraken in een convenant bindend. Maar als jij onder druk hebt getekend, als er sprake was van bedrog, of als je partner bezittingen heeft verborgen, kun je de verdeling aanvechten bij de rechter. Doe dit binnen de geldende termijn en vraag snel juridisch advies.

Bij een scheiding worden alle bezittingen en schulden verdeeld tussen jou en je partner. Hoe dat gaat, hangt af van of je getrouwd was, of je huwelijkse voorwaarden had, en wat je samen hebt opgebouwd. In de meeste gevallen geldt: wat van jullie samen is, wordt fifty-fifty gedeeld.

Laatst gecontroleerd: april 2026. Juridische informatie kan veranderen — controleer altijd de actuele wetgeving op wetten.nl.

Wat zegt de wet?

De wet regelt heel precies wat er met jouw bezittingen gebeurt als je gaat scheiden. Het uitgangspunt hangt af van wanneer je getrouwd bent en of je afspraken hebt gemaakt.

Ben je getrouwd na 1 januari 2018 zonder huwelijkse voorwaarden? Dan geldt de beperkte gemeenschap van goederen. Dit staat in artikel 1:94 van het Burgerlijk Wetboek (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie). Dit betekent: alles wat je tijdens het huwelijk samen opbouwt, is van jullie beiden. Wat je al had vóór het huwelijk, blijft van jou persoonlijk. Een erfenis of schenking die jij ontvangt, blijft ook van jou — tenzij de erflater of schenker anders heeft bepaald.

Ben je getrouwd vóór 1 januari 2018 zonder huwelijkse voorwaarden? Dan valt je onder de algehele gemeenschap van goederen. Bijna alles wat jullie hadden en hebben — ook wat je vóór het huwelijk bezat — wordt bij een scheiding fifty-fifty verdeeld. Hier zijn maar weinig uitzonderingen op.

Heb je huwelijkse voorwaarden? Dan bepalen die voorwaarden hoe de verdeling gaat. Jullie hebben dan zelf afgesproken wat van wie is. Een notaris heeft die afspraken vastgelegd. Bij een scheiding kijk je dus eerst wat er in die voorwaarden staat.

Ben je niet getrouwd maar wel samenwonend? Dan beschermt de wet je veel minder. Er is geen automatische verdeling. Heb je een samenlevingscontract? Dan gelden die afspraken. Heb je dat niet, dan moet je bewijzen wat van jou is. Dit kan ingewikkeld en pijnlijk zijn.

De rechtbank bekijkt bij een scheiding altijd de boedel — dat is een juridisch woord voor alle bezittingen en schulden samen. De rechter of jullie mediator verdeelt die boedel. Kunnen jullie er samen niet uitkomen? Dan beslist de rechter. De wettelijke basis hiervoor vind je terug in Boek 1 en Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek.

Wanneer geldt dit voor jou?

Of deze regels voor jou gelden, hangt af van een aantal concrete situaties. Lees hieronder welke situatie op jou van toepassing is.

Je bent getrouwd na 1 januari 2018
De beperkte gemeenschap van goederen geldt voor jou. Alles wat jullie samen hebben opgebouwd — de spaarrekening, het huis dat je samen kocht, de auto — wordt verdeeld. Maar jouw eigen spaargeld van vóór het huwelijk blijf je houden. Bewijs wel dat het echt van jou was. Bankafschriften of een testament kunnen daarbij helpen.

Je bent getrouwd vóór 1 januari 2018
De algehele gemeenschap van goederen geldt voor jou. Zelfs de bezittingen van vóór het huwelijk vallen in de pot. Dat kan hard aankomen als jij veel meer had dan je partner. Tenzij je destijds huwelijkse voorwaarden hebt gemaakt — check dat bij de notaris die jullie trouwde.

Je hebt huwelijkse voorwaarden
Jullie hebben zelf afspraken gemaakt. Die zijn leidend. Heb je ze al een tijdje geleden gemaakt en weet je niet meer wat erin staat? Vraag een kopie op bij de notaris. Jij hebt altijd recht op een kopie van jouw eigen notariële akte.

Je woont samen zonder te zijn getrouwd
Zonder samenlevingscontract heb je wettelijk gezien weinig bescherming. Heb je samen een huis gekocht? Dan kijken we naar wie er op de hypotheekakte staat. Staan jullie beiden vermeld, dan is het huis van jullie beiden. Maar wie heeft meer ingelegd? Dat kan tot discussies leiden. Een samenlevingscontract of een bewijs van eigen inleg kan je beschermen.

Jullie hebben samen een eigen bedrijf
Dit maakt de verdeling complexer. Een bedrijf heeft een waarde die getaxeerd moet worden. Die waarde telt mee in de boedel. Soms moet één partner de ander uitkopen om het bedrijf voort te zetten. Schakel hiervoor altijd een gespecialiseerde advocaat of mediator in.

Stappenplan — wat kun je nu doen?

Stel vast wat voor huwelijksvorm jullie hebben. Zijn er huwelijkse voorwaarden? Vraag een kopie op bij de notaris. Dit is stap één — alles hangt hiervan af.
Maak een lijst van alle bezittingen en schulden. Denk aan: de woning, spaargeld, beleggingen, auto's, pensioen, hypotheek en persoonlijke leningen. Wees volledig en eerlijk.
Stel vast wat van jou persoonlijk is. Heb je iets geërfd of gekregen als schenking? Zoek bewijzen. Bankafschriften, een testament of een schenkingsakte zijn sterk bewijs.
Overleg met je partner over een mediator. Een mediator helpt jullie samen tot afspraken te komen. Dit is goedkoper en sneller dan een rechtszaak. Zoek een erkende mediator via het NMI (Nederlands Mediation Instituut).
Laat de woning taxeren. Hebben jullie samen een huis? Dan moet je de actuele waarde weten. Een gecertificeerde taxateur doet dit. De waarde bepaalt hoeveel iemand de ander moet uitkopen.
Vergeet het pensioen niet. Pensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd, wordt bij wet verdeeld. Dit heet pensioenverevening. Je hebt hier recht op, ook zonder dat je het hoeft te vragen. Leg dit vast in het echtscheidingsconvenant.
Leg alle afspraken vast in een convenant. Een echtscheidingsconvenant is een officieel document met alle afspraken over de verdeling. Een advocaat of notaris helpt je dit op te stellen. Zonder dit document ben je nergens.

Veelgemaakte fouten

Vergeten dat schulden ook verdeeld worden. Veel mensen denken alleen aan bezittingen. Maar een creditcardschuld, een persoonlijke lening of een roodstand valt ook in de boedel. Je kunt er allebei aansprakelijk voor zijn.
Geen bewijs bewaren van privévermogen. Heb je geld ingebracht van vóór het huwelijk of via een erfenis? Bewaar de bewijzen. Zonder bewijs is het moeilijk om te claimen dat iets van jou persoonlijk is.
Het pensioen vergeten. Pensioenverevening is een recht, maar je moet het wel formeel regelen. Vergeet je dit in het convenant op te nemen? Dan verlies je mogelijk aanspraak op een deel van het pensioen van je ex-partner.
Te snel tekenen onder druk. Sommige mensen tekenen een convenant omdat ze er snel van af willen zijn. Laat altijd een onafhankelijke juridisch adviseur meekijken vóór je tekent. Je kunt achteraf moeilijk terug.
Denken dat samenwonen dezelfde bescherming geeft als trouwen. Dat is niet zo. Zonder contract en zonder huwelijk sta je veel zwakker. Begin direct met het verzamelen van bewijs als je samen bezittingen hebt opgebouwd.

Veelgestelde vragen

Moet ik de helft van mijn spaargeld afgeven bij een scheiding?

Dat hangt af van je huwelijksvorm. Ben je getrouwd na 1 januari 2018 zonder huwelijkse voorwaarden? Dan wordt alleen het spaargeld dat je tijdens het huwelijk hebt opgebouwd, gedeeld. Spaargeld van vóór het huwelijk blijft van jou — als je het kunt bewijzen. Ben je getrouwd vóór 2018 zonder voorwaarden? Dan valt in de meeste gevallen al je spaargeld in de gemeenschappelijke boedel.

Wie krijgt het huis bij een scheiding?

Er zijn drie opties: één partner koopt de ander uit en wordt volledig eigenaar, jullie verkopen het huis en verdelen de opbrengst, of jullie spreken af dat één partner er nog tijdelijk in blijft wonen. Wie het huis krijgt, is een kwestie van onderhandelen — of de rechter beslist als jullie er niet uitkomen. Staat de hypotheek op jullie beiden? Dan moet de bank ook akkoord gaan met de nieuwe situatie.

Hoe zit het met pensioen bij een scheiding?

Pensioen dat je tijdens het huwelijk hebt opgebouwd, wordt bij wet verdeeld. Dit heet pensioenverevening en is geregeld in de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding (controleer de actuele tekst op wetten.nl). Je hebt allebei recht op de helft van het pensioen dat in de huwelijksperiode is opgebouwd. Je moet dit wel formeel regelen in het echtscheidingsconvenant én melden bij het pensioenfonds.

Wat als mijn partner meer schulden heeft dan ik wist?

Schulden die tijdens het huwelijk zijn gemaakt, vallen in principe ook in de gemeenschappelijke boedel. Dat betekent dat je er mede aansprakelijk voor kunt zijn. Ontdek je dit bij een scheiding? Schakel dan direct een advocaat in. In sommige gevallen kun je aanvoeren dat je hier niets van wist en dat de schulden alleen voor rekening van je partner komen — maar dat is een moeilijk pad.

Kan ik de verdeling aanvechten na de scheiding?

In principe zijn afspraken die je hebt vastgelegd in een convenant bindend. Maar er zijn uitzonderingen. Als jij onder druk hebt getekend, als er sprake was van bedrog, of als je partner bezittingen heeft verborgen, dan kun je de verdeling aanvechten bij de rechter. Dit moet je wel doen binnen een bepaalde termijn. Wacht niet te lang en vraag juridisch advies zodra je twijfels hebt.

Relevante wetsartikelen

Artikel 1:94 Burgerlijk Wetboek — gemeenschap van goederen (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie)
Artikel 1:100 Burgerlijk Wetboek — verdeling van de gemeenschap (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie)
Wet verevening pensioenrechten bij scheiding — zie wetten.nl voor de exacte en actuele bepalingen
Boek 3 Burgerlijk Wetboek — algemene regels over verdeling van goederen

Gerelateerde onderwerpen op Claim.Cafe

Heb jij een specifieke situatie? Stel je vraag gratis op Claim.Cafe en krijg antwoord van een echte jurist.

Verdeling bezittingen bij scheiding: zo werkt het in Nederland