Wat is co-ouderschap en hoe regel ik dat?

Co-ouderschap betekent dat beide ouders na een scheiding samen voor hun kind(eren) blijven zorgen. Je spreekt af hoe jullie de zorg verdelen, meestal vastgelegd in een ouderschapsplan. Dat plan is verplicht als je gaat scheiden en kinderen hebt die jonger zijn dan 18 jaar.

Laatst gecontroleerd: maart 2026. Juridische informatie kan veranderen — controleer altijd de actuele wetgeving op wetten.nl.

Wat zegt de wet?

In Nederland hebben beide ouders van een kind automatisch gezag als ze getrouwd zijn of geregistreerd partnerschap hebben. Dit staat in het Burgerlijk Wetboek. Dat gezag betekent dat jullie allebei verantwoordelijk zijn voor de opvoeding en het welzijn van je kind.

Ga je scheiden? Dan verplicht de wet je om een ouderschapsplan op te stellen. Dit staat in artikel 815 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie). Zonder ouderschapsplan behandelt de rechtbank je scheidingsverzoek in principe niet.

In dat ouderschapsplan leg je minimaal drie dingen vast:

Hoe verdelen jullie de zorg en opvoeding?
Hoe informeren jullie elkaar over het kind?
Hoeveel kinderalimentatie betaalt wie aan wie?

Het begrip "co-ouderschap" staat niet letterlijk in de wet. De wet spreekt van een "zorgregeling". Co-ouderschap is een populaire vorm van zo'n zorgregeling, waarbij het kind bij beide ouders woont. Vaak is dat een 50/50-verdeling, maar dat hoeft niet. Een 60/40- of weekendsysteem is ook mogelijk.

Artikel 1:247 BW (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie) zegt dat ouders verplicht zijn hun kind te verzorgen en op te voeden. Die plicht eindigt niet bij een scheiding. De wet beschermt het recht van het kind op contact met beide ouders. De rechter kijkt altijd naar wat het beste is voor het kind — het zogeheten "belang van het kind".

Zijn jullie het niet eens? Dan beslist de rechter. De rechter legt dan een zorgregeling op die hij of zij in het belang van het kind acht.

Wanneer geldt dit voor jou?

Co-ouderschap geldt voor alle ouders die uit elkaar gaan en samen kinderen hebben onder de 18 jaar. Het maakt niet uit of je getrouwd was, samenwoonde, of nooit officieel samen hebt geleefd.

Ben je getrouwd geweest? Dan hadden jullie allebei automatisch ouderlijk gezag. Dat verandert niet door de scheiding. Je blijft allebei verantwoordelijk.

Waren jullie niet getrouwd? Dan heeft de moeder automatisch gezag. De vader of andere ouder krijgt gezag alleen als diegene het kind erkend heeft én gezamenlijk gezag heeft aangevraagd bij de rechtbank. Dit kan via het digitale loket van de rechtbank. Heb je geen gezag? Dan kun je toch een omgangsregeling aanvragen. Maar dat is iets anders dan volwaardig co-ouderschap.

Praktisch voorbeeld: Stel, jij en je partner gaan uit elkaar. Jullie hebben een dochter van 7. Jullie spreken af dat ze de ene week bij jou woont en de andere week bij je ex-partner. Dit is klassiek co-ouderschap. Jullie leggen dit vast in een ouderschapsplan en laten het bekrachtigen door de rechter tijdens de scheiding.

Nog een voorbeeld: Jullie hebben twee kinderen van 5 en 12. Het oudste kind geeft aan liever meer bij één ouder te wonen. Een rechter houdt rekening met de mening van kinderen van 12 jaar of ouder. Vanaf die leeftijd mag een kind zelfs een eigen brief sturen aan de rechter.

Co-ouderschap werkt het best als jullie kunnen communiceren. Dat vraagt niet dat je beste vrienden bent. Maar jullie moeten afspraken kunnen maken over school, zorg en vakantie. Lukt dat echt niet? Dan kan een mediator helpen. Of de rechter beslist.

Stappenplan — wat kun je nu doen?

Praat met je partner. Bespreek samen wat jullie willen. Hoe verdelen jullie de zorgtijd? Wie betaalt wat? Welke school, welke dokter?
Schakel een mediator in als het niet lukt. Een mediator helpt jullie om samen tot afspraken te komen. Dit is goedkoper en sneller dan een rechtszaak. Kijk op rijksoverheid.nl voor erkende mediators.
Stel een ouderschapsplan op. Leg alle afspraken schriftelijk vast. Denk aan: woonverdeling, vakantieregeling, feestdagen, school, sport en kinderalimentatie.
Laat een advocaat of mediator het plan controleren. Een professional ziet of er iets ontbreekt of onduidelijk is. Dit voorkomt problemen later.
Dien het ouderschapsplan in bij de rechtbank. Bij een scheiding gaat het ouderschapsplan mee met het scheidingsverzoek. De rechter bekrachtigt het plan als het in orde is.
Leg aanvullende afspraken vast. Maak ook afspraken over communicatie: app je via een co-ouder-app zoals OurFamilyWizard of TwoHouses? Hoe reageer je bij ziekte of noodgevallen?
Evalueer het plan regelmatig. Kinderen groeien. Wat werkt voor een kind van 4, werkt misschien niet voor een tiener. Plan elk jaar een moment om de afspraken te bespreken.

Veelgemaakte fouten

Het ouderschapsplan te vaag houden. "We regelen het wel" klinkt fijn, maar leidt later tot ruzie. Schrijf alles concreet op: welke dag, welk tijdstip, wie haalt op.
Kinderalimentatie vergeten of verkeerd berekenen. De hoogte van kinderalimentatie hangt af van inkomen en zorgverdeling. Gebruik de rekentool op nibud.nl of laat het berekenen door een professional.
Denken dat 50/50 altijd de norm is. Er is geen wettelijke verplichting tot een gelijke verdeling. De rechter kijkt naar wat het beste werkt voor jouw kind, niet naar gelijkheid.
Het kind betrekken bij conflicten tussen ouders. Dit is schadelijk voor het kind en kan in een rechtszaak tegen je worden gebruikt. Houd geschillen weg van je kinderen.
Geen rekening houden met de wensen van het kind. Zeker bij kinderen van 12 jaar en ouder telt hun mening mee. Betrek hen op een kindvriendelijke manier bij de afspraken.

Veelgestelde vragen

Is co-ouderschap verplicht na een scheiding?

Nee, co-ouderschap is niet verplicht. Wel ben je verplicht om een ouderschapsplan op te stellen als je gaat scheiden en kinderen onder de 18 hebt. Daarin kun je kiezen voor co-ouderschap, maar ook voor een andere zorgverdeling. De rechter beslist uiteindelijk als jullie er samen niet uitkomen.

Wat als mijn ex niet mee wil werken aan co-ouderschap?

Lukt het niet samen? Dan kun je naar de rechter stappen. De rechter legt dan een zorgregeling op. Je kunt ook eerst mediation proberen. Een rechter verwacht dat je aantoonbaar hebt geprobeerd er samen uit te komen voordat je naar de rechter gaat.

Krijg ik minder kinderalimentatie bij co-ouderschap?

Dat hangt af van de situatie. Bij een 50/50-verdeling kunnen de kosten soms anders worden verdeeld dan bij een traditioneel systeem. Maar als er een groot inkomensverschil is tussen de ouders, kan er toch alimentatie worden betaald. Laat dit altijd berekenen, bijvoorbeeld via de tool op nibud.nl.

Kan ik het ouderschapsplan later nog wijzigen?

Ja, dat kan. Als de omstandigheden veranderen, kunnen jullie samen een nieuw plan opstellen. Jullie laten het dan opnieuw vastleggen via de rechter. Lukt dat niet samen? Dan beslist de rechter opnieuw op basis van het belang van het kind.

Wat als ik niet getrouwd was — heb ik dan ook recht op co-ouderschap?

Ja, maar alleen als je als vader of tweede ouder het kind erkend hebt én gezamenlijk gezag hebt. Heb je dat niet? Dan kun je dit alsnog regelen via de rechtbank. Zonder gezag heb je recht op omgang, maar geen volwaardig co-ouderschap. Vraag een jurist om advies over jouw specifieke situatie.

Relevante wetsartikelen

Artikel 1:247 BW — plicht tot verzorging en opvoeding (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie)
Artikel 1:251 BW — gezag na scheiding (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie)
Artikel 1:253a BW — geschillen over gezamenlijk gezag (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie)
Artikel 815 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering — verplicht ouderschapsplan (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie)

Gerelateerde onderwerpen op Claim.Cafe

Heb jij een specifieke situatie? Stel je vraag gratis op Claim.Cafe en krijg antwoord van een echte jurist.

What is co-parenting and how do I arrange it? | Claim.Cafe