Ontslag in proeftijd: mag dat zomaar? Jouw rechten op een rij
Ja, tijdens de proeftijd mogen jij en je werkgever de arbeidsovereenkomst direct opzeggen, zonder reden en zonder opzegtermijn. Dit mag zelfs als je ziek bent. Alleen bij discriminatie, zoals ontslag vanwege zwangerschap, is het ontslag ongeldig.
Laatst gecontroleerd: september 2026. Juridische informatie kan veranderen — controleer altijd de actuele wetgeving op wetten.nl.
Wat zegt de wet?
De proeftijd staat geregeld in artikel 7:652 BW en artikel 7:676 BW. Deze artikelen bepalen samen wat er wel en niet mag tijdens die eerste periode van je nieuwe baan.
Het kernpunt staat in artikel 7:676 BW. Het uitgangspunt is dat zowel de werkgever als de werknemer bevoegd is de arbeidsovereenkomst met onmiddellijke ingang op te zeggen, indien een proeftijd is bedongen en deze nog niet is verstreken. Dit betekent: geen opzegtermijn, geen reden nodig, en het ontslag gaat direct in. Belangrijk om te weten: de opzegverboden die genoemd worden in de artikelen 7:670 BW en 7:670a BW zijn gedurende de proeftijd niet van toepassing. Dat betekent dat de normale ontslagbescherming, bijvoorbeeld bij ziekte, niet geldt tijdens de proeftijd.
Maar er is een harde grens die hier belangrijk is: discriminatie. Van de bevoegdheid tot opzegging tijdens de proeftijd mag echter geen gebruik worden gemaakt als de opzegging in strijd is met het verbod op discriminatie, zoals onder meer neergelegd in de artikelen 7:646-649 BW. Word je dus ontslagen omdat je zwanger bent, je geloof, je huidskleur of een andere discriminatiegrond, dan is dat ontslag ongeldig. Ook al zit je in je proeftijd.
De proeftijd zelf mag ook niet zomaar oneindig lang zijn. Artikel 7:652 BW stelt duidelijke maxima. Bij het aangaan van een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd kan een proeftijd worden overeengekomen van ten hoogste twee maanden. Er kan geen proeftijd worden overeengekomen indien de arbeidsovereenkomst is aangegaan voor ten hoogste zes maanden. Bij een tijdelijk contract langer dan zes maanden geldt een kortere proeftijd, meestal één maand.
Staat er tóch een proeftijd in je contract terwijl dat niet mag? Dan is die proeftijd nietig, en dus je ontslag ook. Elk beding waarbij een proeftijd is overeengekomen is nietig, indien de proeftijd niet voor beide partijen gelijk is, de proeftijd langer wordt gesteld dan wettelijk is toegestaan, of het beding is opgenomen in een opvolgende arbeidsovereenkomst tussen een werknemer en dezelfde werkgever, tenzij die overeenkomst duidelijk andere vaardigheden of verantwoordelijkheden eist.
Wanneer geldt dit voor jou?
Deze regels gelden voor jou zodra er een geldige proeftijd in je arbeidsovereenkomst staat. Maar let op: niet elke "proeftijd" die in een contract staat, is automatisch geldig. Er zijn een aantal voorwaarden waar je op moet letten.
Allereerst moet de proeftijd schriftelijk zijn vastgelegd. Een mondelinge afspraak over een proeftijd telt niet mee. Rechters bevestigen dit steeds weer: als de proeftijd niet schriftelijk is vastgelegd, geldt die simpelweg niet tussen partijen, ook al hadden beide partijen dat wel zo bedoeld. Ten tweede: bij een arbeidsovereenkomst van zes maanden of korter mag geen proefperiode worden afgesproken, en ook niet bij verlenging van de overeenkomst of als een tijdelijk contract overgaat in een vast contract, tenzij je functie duidelijk verandert. Werk je bijvoorbeeld al een half jaar als medewerker en krijg je daarna hetzelfde werk met een nieuw contract? Dan mag er geen nieuwe proeftijd bij.
Een voorbeeld uit de rechtspraak maakt dit heel concreet. Een werkgever gaf iemand een tweede contract met dezelfde taken als daarvoor, maar met een "nieuwe" proeftijd erin. De rechter oordeelde dat dit beding nietig was, omdat het beding is opgenomen in een opvolgende arbeidsovereenkomst tussen een werknemer en dezelfde werkgever, terwijl die overeenkomst geen duidelijk andere vaardigheden of verantwoordelijkheden eiste dan de vorige arbeidsovereenkomst (ECLI:NL:RBDHA:2021:9631).
Ben je ziek tijdens je proeftijd? Dan verandert er niets aan de regels. Ontslag in de proeftijd is ook mogelijk als je ziek wordt, en je krijgt geen langere proeftijd als je tijdens de proeftijd ziek wordt. Dat voelt misschien onrechtvaardig, maar het opzegverbod bij ziekte geldt nu eenmaal niet tijdens de proeftijd, tenzij je ziekte samenhangt met zwangerschap. Word je dan ontslagen terwijl je ziek bent? Dan heb je mogelijk recht op een Ziektewetuitkering.
Neem je zelf ontslag tijdens je proeftijd? Ook dat kan zonder opzegtermijn. Zit je nog in je proeftijd? Dan heb je geen opzegtermijn. Je kunt per direct ontslag nemen en je contract opzeggen. Je dienstverband stopt dan meteen. Wel is het goed te weten dat je dan geen recht hebt op een WW-uitkering, omdat je zelf ontslag hebt genomen.
Stappenplan — wat kun je nu doen?
- Controleer eerst of er wel een geldige proeftijd in je contract staat. Kijk naar de duur (maximaal twee maanden bij een vast contract) en naar wanneer je begon te werken.
- Ga na of het om een eerste contract gaat, of om een verlenging bij dezelfde werkgever met vergelijkbare taken. Bij een verlenging is een nieuwe proeftijd vaak niet toegestaan.
- Vraag, als je dat wilt, schriftelijk om de reden van je ontslag. Je werkgever is dan verplicht die reden op papier te geven.
- Twijfel je of het ontslag te maken heeft met een discriminatiegrond, zoals zwangerschap, geloof of afkomst? Verzamel dan bewijs: berichten, mails, getuigen.
- Vermoed je discriminatie? Meld dit bij het College voor de Rechten van de Mens of een antidiscriminatiebureau, of stap direct naar de kantonrechter.
- Ben je ontslagen terwijl de proeftijd zelf ongeldig was (bijvoorbeeld te lang, of ten onrechte bij een opvolgend contract)? Dan is het ontslag mogelijk onregelmatig. Vraag juridisch advies over een vergoeding.
- Meld je zo snel mogelijk werkloos bij UWV voor een eventuele WW-uitkering, tenzij je zelf ontslag nam.
Veelgemaakte fouten
- Denken dat een proeftijd altijd geldig is omdat hij "gewoon in het contract staat". Een te lange proeftijd, of een proeftijd bij een kort contract, is gewoon nietig.
- Aannemen dat ontslag tijdens ziekte in de proeftijd altijd mag. Bij zwangerschapsgerelateerde klachten kan dit alsnog discriminatie zijn.
- Vergeten dat een mondelinge proeftijdafspraak niet telt. De proeftijd moet schriftelijk zijn vastgelegd.
- Denken dat je bij een tweede contract bij dezelfde werkgever zomaar opnieuw een proeftijd mag krijgen, ook al doe je hetzelfde werk als voorheen.
- Geen bewijs verzamelen bij een vermoeden van discriminatie, waardoor het lastiger wordt om je gelijk te halen bij de rechter.
Veelgestelde vragen
Mag mijn werkgever mij zomaar ontslaan tijdens de proeftijd, zonder reden?
Ja, dat mag. Tijdens een geldige proeftijd mogen beide partijen de arbeidsovereenkomst direct opzeggen, zonder reden op te geven en zonder opzegtermijn. Vraag je wel om een reden, dan moet je werkgever die schriftelijk geven.
Mag ik ontslagen worden in mijn proeftijd als ik ziek ben?
Ja, dat mag in principe. De normale ontslagbescherming bij ziekte geldt niet tijdens de proeftijd. Alleen als je ziekte samenhangt met zwangerschap, kan ontslag alsnog verboden discriminatie opleveren.
Heb ik recht op een WW-uitkering als ik in mijn proeftijd wordt ontslagen?
Meestal wel, als je werkgever je ontslaat. Neem je zelf ontslag tijdens je proeftijd, dan heb je in principe geen recht op WW, maar mogelijk wel op bijstand.
Hoe lang mag een proeftijd maximaal duren?
Bij een vast contract is de proeftijd maximaal twee maanden. Bij een tijdelijk contract langer dan zes maanden is dat meestal één maand, en bij contracten van zes maanden of korter mag helemaal geen proeftijd worden afgesproken.
Wat als mijn proeftijd niet schriftelijk is vastgelegd?
Dan geldt die proeftijd niet, ook al hadden jij en je werkgever dit wel afgesproken. Een ontslag met verwijzing naar zo'n proeftijd is dan onregelmatig, en je kunt mogelijk aanspraak maken op een schadevergoeding.
Relevante wetsartikelen
- Artikel 7:652 BW (Burgerlijk Wetboek)
- Artikel 7:676 BW (Burgerlijk Wetboek)
- Artikel 7:670 BW (Burgerlijk Wetboek)
- Artikel 7:670a BW (Burgerlijk Wetboek)
- Artikel 7:646 BW (Burgerlijk Wetboek)
- Artikel 7:672 BW (Burgerlijk Wetboek)
Gerelateerde onderwerpen op Claim.Cafe
Ontslag op staande voet: wat zijn je rechten?
Transitievergoeding berekenen: waar heb je recht op?
Zwangerschapsdiscriminatie op het werk: wat kun je doen?
Heb jij een specifieke situatie? Stel je vraag gratis op Claim.Cafe en krijg antwoord van een echte jurist.