Ingebrekestelling
Iemand komt zijn afspraak niet na — een webshop levert niet, een verhuurder houdt je borg, een werkgever betaalt je loon te laat. Met een ingebrekestelling geef je die partij een laatste termijn. Loopt die af, dan is hij in verzuim, en pas dán kun je schadevergoeding, rente of ontbinding eisen.
Maak je ingebrekestelling
Vijf vragen, en je hebt een brief die op jouw situatie is afgestemd. Gratis, zonder account.
Wat een ingebrekestelling doet
Het is een schriftelijke aanmaning met een redelijke termijn. Zolang je die niet hebt gestuurd, is de tegenpartij meestal nog niet in verzuim — en zonder verzuim heb je de meeste rechten simpelweg nog niet.
Dat verzuim is de sleutel. Twee dingen hangen er rechtstreeks aan vast:
Vandaar de volgorde: eerst in gebreke stellen, dan pas eisen. Wie die stap overslaat en meteen zijn geld terugvraagt, krijgt vaak te horen dat hij te vroeg is — en moet alsnog opnieuw beginnen.
"In gebreke stellen" of "een ingebrekestelling"?
Dat is hetzelfde. In gebreke stellen is wat je dóet; een ingebrekestelling is de brief waarmee je het doet. Je komt beide vormen tegen, ook in de wet: artikel 6:82 BW spreekt van "in gebreke wordt gesteld", terwijl de brief zelf een ingebrekestelling heet.
Twee dingen die er wél naast staan en iets anders zijn:
- Een aanmaning is elk verzoek om alsnog na te komen. Zonder redelijke termijn en zonder de mededeling dat je hem aansprakelijk houdt, treedt er geen verzuim in. Elke ingebrekestelling is een aanmaning, niet andersom.
- Een aansprakelijkstelling gaat over schade die er al is. Een ingebrekestelling gaat over nakomen dat nog kan.
Wanneer je er géén nodig hebt
In drie gevallen is de tegenpartij automatisch in verzuim en hoef je niets te sturen. Dit scheelt je een termijn wachten, dus het loont om te kijken of een van de drie op jouw situatie past.
a. wanneer een voor de voldoening bepaalde termijn verstrijkt zonder dat de verbintenis is nagekomen, tenzij blijkt dat de termijn een andere strekking heeft;
b. wanneer de verbintenis voortvloeit uit onrechtmatige daad of strekt tot schadevergoeding als bedoeld in artikel 74 lid 1 en de verbintenis niet terstond wordt nagekomen;
c. wanneer de schuldeiser uit een mededeling van de schuldenaar moet afleiden dat deze in de nakoming van de verbintenis zal tekortschieten.” controleer dit artikel op wetten.nl
Onderdeel a is in de praktijk het belangrijkste: stond er een harde datum afgesproken en is die voorbij, dan is er vaak al verzuim. Maar let op het staartje — „tenzij blijkt dat de termijn een andere strekking heeft”. Een indicatie („levering binnen 3 tot 5 werkdagen”) is meestal geen harde datum.
Gaat het om de IND, UWV, de Belastingdienst of je gemeente?
Dan geldt deze pagina niet. Een overheidsinstantie die te laat beslist op je aanvraag valt onder het bestuursrecht, en daar bestaat een eigen regeling voor met een eigen formulier en een eigen dwangsom. Artikel 6:82 BW hierboven gaat over afspraken tussen partijen onderling.
„De eerste dag waarover de dwangsom verschuldigd is, is de dag waarop twee weken zijn verstreken na de dag waarop de termijn voor het geven van de beschikking is verstreken en het bestuursorgaan van de aanvrager een schriftelijke ingebrekestelling heeft ontvangen.” controleer dit artikel op wetten.nl
Kort: je stuurt een schriftelijke ingebrekestelling, de instantie krijgt dan nog twee weken, en daarna gaat er een dwangsom lopen — de eerste veertien dagen € 23 per dag, de volgende veertien € 35, daarna € 45, tot maximaal 42 dagen.
Wat erin moet staan
De wet stelt weinig vormeisen, maar vier dingen moeten erin, anders doet de brief zijn werk niet:
- Wie, wat en wanneer. Om welke afspraak gaat het — ordernummer, contractdatum, adres van de woning, functie en dienstverband.
- Wat er precies niet is nagekomen. Concreet: wat had er moeten gebeuren, en wat is er gebeurd?
- Een redelijke termijn. Wat redelijk is hangt van de situatie af. Veertien dagen is een veelgebruikte, doorgaans verdedigbare termijn; bij iets eenvoudigs kan korter, bij iets omvangrijks hoort langer.
- Wat er gebeurt als de termijn verloopt. Dat je de overeenkomst ontbindt, schadevergoeding vordert, of wettelijke rente gaat rekenen.
En praktisch: stuur hem zo dat je later kunt bewijzen dat hij is aangekomen. E-mail met leesbevestiging, of een aangetekende brief. Een ingebrekestelling die je niet kunt aantonen, telt in een procedure niet mee.
Voorbeeldbrief
Neem deze over en vul de gemarkeerde stukken in. Hij is algemeen: hij werkt voor een niet-geleverde bestelling net zo goed als voor een verhuurder die je borg houdt.
Per situatie: wat er in jouw geval speelt
De algemene regel hierboven geldt altijd. Maar per soort zaak gelden er eigen termijnen en eigen wetsartikelen — en soms is er helemaal geen ingebrekestelling nodig. Hieronder wat we per situatie hebben uitgezocht.
Bestelling niet of te laat geleverd
Vaak is er een harde leverdatum afgesproken. Dan speelt artikel 6:83 sub a en ben je mogelijk al verder dan je denkt.
- Levering te laat: zo stel je de verkoper in gebreke
- Wanneer mag je de koop ontbinden?
- Betaald maar nooit geleverd
- Webshop reageert niet
Verhuurder houdt je borg
Bij woonruimte geldt sinds de Wet goed verhuurderschap een wettelijke termijn — het huurcontract mag daar niet van afwijken.
Bekijk de dienst →Werkgever betaalt loon te laat of niet
Hier staat een extra sanctie in de wet: de wettelijke verhoging, die kan oplopen tot de helft van het achterstallige loon.
Bekijk de dienst →Product kapot binnen de garantie
De verkoper is je tegenpartij, ook als de fabrikant garantie geeft. Eerst herstel of vervanging eisen, daarna pas geld terug.
Bekijk de dienst →Verhuurder verhelpt een gebrek niet
Een gebrek melden is iets anders dan in gebreke stellen — maar zonder die melding begint de termijn niet te lopen.
Bekijk de dienst →Aannemer levert niet of slecht op
Bij een verbouwing is bijna nooit een fatale datum afgesproken. Dan is in gebreke stellen juist wél nodig — en moet de termijn passen bij het werk dat af moet.
- Beschrijf per gebrek wát er mis is, niet "het deugt niet"
- Geef een termijn die herstel realistisch mogelijk maakt
- Laat hem herstellen vóór je een ander inschakelt — anders draag je die kosten zelf
Aanbetaling gedaan, niets gekregen
Bij een aanbetaling die nergens toe leidt speelt vaak méér dan wanprestatie alleen.
Bekijk de dienst →Veelgestelde vragen
Mag een ingebrekestelling per e-mail?
Ja. De wet eist alleen dat de aanmaning schriftelijk is; e-mail telt daarvoor mee. Het praktische risico zit in het bewijs: kun je later laten zien dat het bericht is aangekomen? Bij een groot belang is aangetekend versturen, of e-mail én aangetekend, de veiligste route.
Welke termijn is redelijk?
Dat hangt af van wat je vraagt. Voor het terugstorten van een bedrag kan zeven tot veertien dagen redelijk zijn; voor het herstellen van een gebrek in een woning is langer op zijn plaats. Veertien dagen is een gangbare keuze die zelden als te kort wordt gezien. Te kort is riskant: dan kan de tegenpartij zeggen dat er geen redelijke termijn is gesteld en werkt de brief niet.
Wat als de termijn verloopt en er gebeurt niets?
Dan is de tegenpartij in verzuim. Vanaf dat moment kun je wettelijke rente rekenen, schadevergoeding vorderen en — bij een overeenkomst — ontbinden. Betaalt hij daarna nog steeds niet, dan is de volgende stap meestal de kantonrechter; tot en met €25.000 heb je daar geen advocaat nodig.
Is een ingebrekestelling hetzelfde als een aanmaning?
Niet helemaal. Elke ingebrekestelling is een aanmaning, maar niet elke aanmaning is een ingebrekestelling. Het verschil zit in de termijn en in wat je erbij zegt: pas als je een redelijke termijn stelt én duidelijk maakt dat je hem aansprakelijk houdt als die verloopt, treedt het verzuim in.
Kan ik meteen naar de rechter zonder ingebrekestelling?
Alleen als je onder een van de gevallen van artikel 6:83 BW valt, of als nakoming blijvend onmogelijk is. Valt je zaak daar niet onder, dan is de kans groot dat de rechter je vordering afwijst omdat er geen verzuim is — en dan begin je alsnog met deze brief, maanden later.
Deze pagina legt de algemene regel uit en is geen juridisch advies over jouw zaak. De wetsartikelen zijn overgenomen van wetten.overheid.nl; controleer ze daar op de meest actuele versie. Weet je niet zeker welke regel bij jouw situatie hoort, doe dan de gratis check — die vertelt je waar je staat, zonder dat je iets hoeft af te nemen.