Aanbetaling gedaan maar product blijft uit - terugvorderen

Blijft je bestelde product uit na een aanbetaling? Dan mag je de verkoper een laatste termijn geven om alsnog te leveren, en als die termijn verstrijkt, mag je de overeenkomst ontbinden en je geld terugeisen. Bij een consumentenkoop moet de verkoper binnen dertig dagen leveren, tenzij je iets anders hebt afgesproken. Betaalt de verkoper niet vrijwillig terug, dan kun je naar de kantonrechter stappen.

Laatst gecontroleerd: augustus 2026. Juridische informatie kan veranderen - controleer altijd de actuele wetgeving op wetten.nl.

Wat zegt de wet?

Als je iets koopt bij een bedrijf en je bent een particulier die niet handelt vanuit een beroep of bedrijf, dan is er sprake van een consumentenkoop. De overeenkomst betreft een consumentenkoop in de zin van artikel 7:5 van het Burgerlijk Wetboek (BW), omdat de verkoper handelt in de uitoefening van een bedrijf en de koper een natuurlijk persoon is die met de aankoop niet heeft gehandeld in de uitoefening van een beroep of bedrijf. Dat onderscheid is belangrijk, want bij een consumentenkoop gelden extra beschermende regels.

De belangrijkste harde regel gaat over de levertijd. Bij een consumentenkoop levert de verkoper de zaken onverwijld en in ieder geval binnen dertig dagen na het sluiten van de overeenkomst af. De partijen kunnen een andere termijn overeenkomen. Is er dus geen andere termijn afgesproken, dan moet het product binnen dertig dagen bij je zijn. Blijft levering daarna uit, dan schiet de verkoper tekort in zijn verplichtingen.

Zo'n tekortkoming geeft je in beginsel het recht om de overeenkomst te ontbinden. Iedere tekortkoming van een partij in de nakoming van een van haar verbintenissen geeft aan de wederpartij de bevoegdheid om de overeenkomst geheel of gedeeltelijk te ontbinden, tenzij de tekortkoming, gezien haar bijzondere aard of geringe betekenis, deze ontbinding met haar gevolgen niet rechtvaardigt. Voordat je mag ontbinden, moet de verkoper meestal eerst "in verzuim" zijn. Dat betekent dat je hem eerst een kans moet geven om alsnog te leveren. Het verzuim treedt in, wanneer de schuldenaar in gebreke wordt gesteld bij een schriftelijke aanmaning waarbij hem een redelijke termijn voor de nakoming wordt gesteld, en nakoming binnen deze termijn uitblijft.

Bij een consumentenkoop is dit nog gunstiger geregeld: op grond van artikel 7:19a lid 2 BW treedt het verzuim van de verkoper zonder ingebrekestelling in wanneer de verkoper heeft geweigerd de zaken te leveren, aflevering binnen de overeengekomen levertermijn essentieel is, of de koper aan de verkoper voor het sluiten van de overeenkomst heeft medegedeeld dat aflevering voor of op een bepaalde datum essentieel is. En cruciaal voor jouw aanbetaling: op grond van artikel 7:19a lid 3 BW geldt dat bij de ontbinding van een consumentenkoop wegens een tekortkoming in de nakoming van de in artikel 9 lid 4 bedoelde verbintenis, de verkoper onverwijld alle van de koper ontvangen betalingen vergoedt. Onverwijld betekent hier: direct, zonder uitstel.

Ook zonder die specifieke consumentenkoopregel geldt de algemene hoofdregel na ontbinding: een ontbinding bevrijdt partijen van de daardoor getroffen verbintenissen, en voor zover deze verbintenissen reeds zijn nagekomen, blijft de rechtsgrond voor deze nakoming in stand, maar ontstaat voor partijen een verbintenis tot ongedaanmaking van de reeds door hen ontvangen prestaties. Betaal je niet terug binnen een redelijke termijn, dan raakt de verkoper opnieuw in verzuim en ben je wettelijke rente verschuldigd (zie het Burgerlijk Wetboek voor de exacte regeling van de wettelijke rente; controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie).

Wanneer geldt dit voor jou?

Deze regels gelden wanneer je als particulier een product hebt besteld bij een winkel, webshop of ander bedrijf, en je daarvoor (een deel van) de koopsom al hebt betaald als aanbetaling of voorschot. Denk aan een keuken, meubels, een auto, apparatuur of maatwerkproducten. Zodra de afgesproken leverdatum voorbij is, of - als er niets is afgesproken - zodra dertig dagen na het sluiten van de koop zijn verstreken, is de verkoper te laat.

Let op het verschil tussen twee situaties. Heb je met de verkoper een concrete leverdatum afgesproken die voor jou duidelijk essentieel was (bijvoorbeeld een bank die vóór een verhuizing geleverd moest worden), dan hoef je vaak geen aparte ingebrekestelling meer te sturen: het verzuim treedt dan automatisch in zodra die datum is verstreken. Is er geen harde datum afgesproken en verstrijkt alleen de wettelijke termijn van dertig dagen, dan is het verstandig om altijd eerst schriftelijk een laatste, redelijke termijn te stellen. Zo voorkom je discussie achteraf over de vraag of de verkoper wel echt in verzuim was.

Koop je niet van een bedrijf maar van een particulier, bijvoorbeeld via een advertentiesite, dan is er geen sprake van een consumentenkoop in de zin van artikel 7:5 BW. De specifieke regel dat de verkoper "onverwijld" moet terugbetalen (artikel 7:19a lid 3 BW) geldt dan niet. Wel gelden de algemene regels van het Burgerlijk Wetboek over tekortkoming, verzuim en ongedaanmaking gewoon: ook een particuliere verkoper die niet levert, is uiteindelijk verplicht je aanbetaling terug te betalen zodra de overeenkomst is ontbonden.

Een aparte situatie is een verkoper die failliet gaat voordat hij heeft geleverd. Dan kun je jouw vordering tot terugbetaling meestal alleen nog indienen bij de curator, als zogeheten concurrente schuldeiser. Dat betekent dat je niet gegarandeerd je volledige aanbetaling terugkrijgt. Controleer bij twijfel de status van het bedrijf bij de Kamer van Koophandel of het Centraal Insolventieregister voordat je verdere stappen zet.

Wacht ook niet te lang met actie ondernemen. Een vordering tot terugbetaling kan verjaren. Een vordering tot terugbetaling van een aanbetaling verjaart in beginsel na vijf jaar op grond van artikel 3:307 BW, gerekend vanaf het moment dat de vordering opeisbaar werd. Gaat het specifiek om een terugbetalingsvordering die ontstaat door ontbinding van de overeenkomst, dan geldt volgens de rechtspraak een net iets andere regel: de vordering tot terugbetaling op grond van artikel 6:271 BW verjaart vijf jaar na de dag van ontbinding (artikel 3:311 lid 2 BW). Het startpunt van de vijf jaar ligt dan dus bij de ontbinding, niet bij het moment waarop je oorspronkelijk recht kreeg op levering. Wacht dus niet onnodig lang na het uitblijven van levering.

Stappenplan - wat kun je nu doen?

Check de afspraken: staat er een concrete leverdatum in je bevestiging of factuur? Zo niet, dan geldt de wettelijke termijn van dertig dagen na het sluiten van de koop.
Is die termijn (bijna) verstreken? Stuur de verkoper schriftelijk een ingebrekestelling: een duidelijke aanmaning met een redelijke, laatste termijn (bijvoorbeeld veertien dagen) om alsnog te leveren.
Heeft de verkoper al expliciet geweigerd te leveren, of was een harde leverdatum vooraf duidelijk essentieel? Dan hoef je niet te wachten en kun je direct ontbinden.
Verstrijkt de gestelde termijn zonder levering, ontbind dan de overeenkomst schriftelijk (per e-mail of aangetekende brief) en eis meteen volledige terugbetaling van je aanbetaling.
Vorder daarbij ook de wettelijke rente vanaf het moment dat de verkoper met terugbetalen in verzuim raakt.
Betaalt de verkoper niet binnen de gestelde termijn, stuur dan een laatste aanmaning en overweeg een incassobureau of rechtsbijstandsverzekering in te schakelen.
Blijft betaling alsnog uit, dan kun je een procedure starten bij de kantonrechter om je geld terug te vorderen, eventueel vermeerderd met wettelijke rente en incassokosten.

Veelgemaakte fouten

Meteen dagvaarden zonder eerst een ingebrekestelling te sturen, terwijl dat in de meeste gevallen wel verplicht is voordat je mag ontbinden.
Denken dat een langere levertijd in de algemene voorwaarden altijd geldig is, terwijl de wettelijke termijn van dertig dagen alleen opzij wordt gezet als partijen dit expliciet zijn overeengekomen.
Vergeten om ook wettelijke rente te vorderen over de periode dat de verkoper te laat is met terugbetalen.
Te lang wachten met het nemen van actie, waardoor discussie kan ontstaan over verjaring van de vordering.
Naar de verkeerde instantie stappen: dit is geen zaak voor de Huurcommissie of ACM/Consuwijzer voor een individuele terugbetaling, maar voor de kantonrechter.

Veelgestelde vragen

Hoeveel tijd heeft een webshop of winkel om mijn bestelling te leveren?

Bij een consumentenkoop moet de verkoper je product uiterlijk binnen dertig dagen na het sluiten van de koop leveren, tenzij jullie samen een andere, duidelijke termijn hebben afgesproken. Verstrijkt die termijn zonder levering, dan is de verkoper te laat.

Moet ik altijd eerst een ingebrekestelling sturen voordat ik mijn aanbetaling terugvorder?

In de meeste gevallen wel: je geeft de verkoper dan schriftelijk een laatste, redelijke termijn om alsnog te leveren. Alleen als de verkoper al heeft geweigerd te leveren, of als een harde leverdatum vooraf duidelijk essentieel was, kun je zonder aparte aanmaning direct ontbinden.

Wat als het bedrijf waar ik heb besteld failliet is gegaan?

Dan meld je jouw vordering tot terugbetaling meestal bij de curator, als concurrente schuldeiser. Volledige terugbetaling is dan niet gegarandeerd, omdat de curator eerst andere schuldeisers en de boedelkosten moet betalen.

Geldt de dertigdagentermijn ook als ik van een particulier koop?

Nee, die specifieke wettelijke termijn geldt alleen bij een consumentenkoop, dus als je koopt van een verkoper die handelt vanuit een bedrijf of beroep. Koop je van een particulier, dan gelden de algemene regels over tekortkoming en verzuim uit het Burgerlijk Wetboek.

Naar welke rechter moet ik als de verkoper niet terugbetaalt?

Voor geldvorderingen tot en met 25.000 euro, en sowieso voor alle consumentenkoopzaken ongeacht het bedrag, is de kantonrechter bevoegd. Je hebt daarbij geen advocaat nodig.

Relevante wetsartikelen

Artikel 7:5 BW
Artikel 7:9 BW
Artikel 7:19a BW
Artikel 6:265 BW
Artikel 6:74 BW
Artikel 6:82 BW
Artikel 6:83 BW
Artikel 6:271 BW
Artikel 6:272 BW
Artikel 6:119 BW
Artikel 3:307 BW
Artikel 3:311 BW
Artikel 93 Rv

(controleer deze artikelen op wetten.nl voor de meest actuele versie)

Gerelateerde onderwerpen op Claim.Cafe

Heb jij een specifieke situatie? Stel je vraag gratis op Claim.Cafe en krijg antwoord van een echte jurist.

Aanbetaling gedaan maar product blijft uit: zo vorder je terug