Ontslag zonder transitievergoeding: waar heb je recht op?

Laatst gecontroleerd: augustus 2026. Juridische informatie kan veranderen — controleer altijd de actuele wetgeving op wetten.nl.

Wat zegt de wet?

De hoofdregel staat in artikel 7:673 BW: een werknemer heeft sinds de invoering van de Wet werk en zekerheid op de voet van art. 7:673 BW in beginsel recht op een transitievergoeding indien de werkgever de arbeidsovereenkomst heeft opgezegd. Vroeger gold hiervoor nog een aanvullende eis: sinds de invoering van de Wet arbeidsmarkt in balans per 1 januari 2020 bestaat dit recht al vanaf de eerste dag van het dienstverband en niet pas nadat een arbeidsovereenkomst 24 maanden heeft geduurd, zoals aanvankelijk in de wet stond. De duur van het dienstverband is nu nog wel relevant voor de hoogte van de vergoeding, maar niet voor het recht daarop.

Belangrijk om te weten: de wettelijke regeling van de transitievergoeding is van dwingend recht. Dat betekent dat daarvan niet mag worden afgeweken. De voorwaarden voor het recht op een transitievergoeding en de regels voor de berekening van de hoogte van de vergoeding zijn nauwkeurig in de wet omschreven. Je werkgever kan dus niet zomaar in je contract afspreken dat je geen recht hebt op een vergoeding als de wet dat wel bepaalt.

Maar de wet kent ook een limitatieve lijst met uitzonderingen. Artikel 7:673 lid 7 BW noemt drie situaties waarin geen transitievergoeding verschuldigd is: je bent bij ontslag jonger dan 18 jaar en werkte gemiddeld minder dan 12 uur per week, het ontslag komt door het bereiken van de AOW- of een andere pensioengerechtigde leeftijd, of het einde van je dienstverband is het gevolg van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van jezelf. Daarnaast staan er nog aparte uitzonderingen elders in de wet: bij faillissement, surseance van betaling of schuldsanering van je werkgever is de transitievergoeding niet langer verschuldigd op grond van artikel 7:673c lid 1 BW, en bij een vervangende cao-regeling geldt de uitzondering van artikel 7:673b BW. Samen vormen deze bepalingen de belangrijkste uitzonderingen op het verschuldigd zijn van de transitievergoeding; daarbuiten geldt in de praktijk vrijwel altijd wél een recht op vergoeding.

Je hebt geen recht op een transitievergoeding als: je zelf ontslag neemt of een verlenging van je tijdelijk contract niet aangaat; je bent ontslagen door ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van jezelf (bijvoorbeeld bij diefstal of verduistering); je bij ontslag jonger bent dan 18 jaar en gemiddeld minder dan 12 uur per week werkte; je bent ontslagen omdat je de AOW-leeftijd of andere pensioengerechtigde leeftijd hebt bereikt; je werkgever failliet is, uitstel van betaling heeft of onder de schuldsaneringsregeling valt; in je cao een andere voorziening is opgenomen bij ontslag om bedrijfseconomische redenen; je werkgever je vóór het einde van je tijdelijk contract een verlenging of gelijkwaardig contract aanbiedt dat binnen 6 maanden ingaat en tussentijds kan worden opgezegd.

De uitzondering over een cao-regeling staat uitgewerkt in artikel 7:673b BW: bepaald is dat de transitievergoeding niet is verschuldigd indien in een collectieve arbeidsovereenkomst of regeling een 'gelijkwaardige voorziening' is opgenomen. Voor kleine werkgevers bestaat daarnaast een hardheidsclausule, vastgelegd in artikel 7:673c lid 2 BW.

Zelfs als je onder de uitzondering "ernstig verwijtbaar handelen" valt, is dit niet altijd het einde van het verhaal. Artikel 7:673 lid 8 BW geeft de kantonrechter de mogelijkheid om alsnog (een deel van) de vergoeding toe te kennen. In afwijking van lid 7, onderdeel c, kan de kantonrechter de transitievergoeding geheel of gedeeltelijk aan de werknemer toekennen indien het niet toekennen ervan naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is. Deze uitzondering wordt in de praktijk wel "het luizengaatje" genoemd, omdat rechters er terughoudend mee omgaan.

Wanneer geldt dit voor jou?

Of jij zonder transitievergoeding komt te zitten, hangt volledig af van de reden van je ontslag. Hieronder de meest voorkomende situaties:

Je neemt zelf ontslag. Normaal gesproken heb je dan geen recht op een transitievergoeding. Maar er is een belangrijke uitzondering: neem je zelf ontslag of weiger je een verlenging van een tijdelijk contract? Dan kun je alleen een transitievergoeding krijgen bij ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van je werkgever. Denk aan discriminatie, seksuele intimidatie of een structureel onveilige werksituatie die je werkgever liet voortbestaan.

Je hebt zelf iets ernstigs gedaan. Bij diefstal, verduistering of een vergelijkbare vertrouwensbreuk vervalt je recht meestal. Uit de praktijk blijkt dat dit onder meer gaat om situaties waarin de werknemer zich schuldig maakt aan diefstal, verduistering, bedrog of andere misdrijven en het vertrouwen van de werkgever ernstig heeft geschaad, of geld leent uit de bedrijfskas terwijl dit in strijd is met de gedragsregels van de werkgever en dit leidt tot een vertrouwensbreuk.

Je bereikt de AOW-leeftijd. Als de werkgever je ontslaat wanneer je de AOW-leeftijd bereikt, hoeft hij geen transitievergoeding te betalen. Let op: je werkgever mag je niet ontslaan met als reden dat je 65 jaar wordt — het gaat specifiek om de daadwerkelijke AOW-leeftijd, die inmiddels hoger ligt.

Je werkgever gaat failliet. Bij faillissement, surseance van betaling of schuldsanering geldt de uitzondering ook, hoewel je in dat geval vaak nog wel aanspraak kunt maken op vergoedingen via het UWV op basis van andere regelingen.

Je tekent een vaststellingsovereenkomst. Als je akkoord gaat met een vaststellingsovereenkomst, heb je geen recht op een transitievergoeding. Maar je kunt wel vragen om een 'beëindigingsvergoeding' van minimaal het bedrag van de transitievergoeding. Onderhandel dus altijd actief mee, in plaats van zomaar te tekenen.

Je bent langdurig ziek. Hier geldt géén uitzondering: je hebt recht op een transitievergoeding als je ziek bent op het moment van ontslag, ook na twee jaar arbeidsongeschiktheid. Je werkgever kan hiervoor wel compensatie aanvragen bij het UWV op grond van artikel 7:673e BW.

Stappenplan — wat kun je nu doen?

Controleer schriftelijk waarom je werkgever zegt geen transitievergoeding te hoeven betalen. Vraag om de exacte reden op papier.
Leg deze reden naast de wettelijke uitzonderingen in artikel 7:673 lid 7 BW. Valt jouw situatie er echt onder, of wordt de wet verkeerd toegepast?
Bekijk of jij zelf ontslag hebt genomen vanwege ernstig verwijtbaar gedrag van je werkgever. Zo ja, dan kun je alsnog aanspraak maken op een transitievergoeding én mogelijk een aanvullende billijke vergoeding.
Was er sprake van eigen ernstig verwijtbaar handelen, maar vind je de gevolgen onevenredig zwaar? Vraag de kantonrechter dan om toepassing van de hardheidsclausule uit artikel 7:673 lid 8 BW.
Kreeg je een vaststellingsovereenkomst voorgelegd? Onderhandel over een beëindigingsvergoeding voordat je tekent, en vraag altijd bedenktijd.
Betaalt je werkgever niets terwijl je denkt wel recht te hebben? Dan kun je binnen 3 maanden na het einde van je dienstverband naar de rechter. Wacht hier niet mee, want deze termijn is een harde vervaltermijn.
Twijfel je over je situatie? Vraag gratis advies bij het Juridisch Loket of leg je zaak voor aan een jurist voordat je een handtekening zet.

Veelgemaakte fouten

Denken dat zelf ontslag nemen altijd betekent dat je niets krijgt. Als je vertrek is veroorzaakt door ernstig verwijtbaar gedrag van je werkgever, kun je alsnog recht hebben op een vergoeding.
Te laat naar de rechter stappen. Voor de transitievergoeding geldt een vervaltermijn van 3 maanden. Voor een billijke vergoeding is dat vaak nog korter: voor een billijke vergoeding moet je binnen 2 maanden na je ontslag naar de kantonrechter.
Een vaststellingsovereenkomst tekenen zonder te onderhandelen. Je hebt geen wettelijk recht op transitievergoeding bij een VSO, maar je kunt wel degelijk een gelijkwaardige of hogere beëindigingsvergoeding afspreken.
Denken dat de AOW-uitzondering ook geldt vlak vóór je pensioenleeftijd. Word je ontslagen om een andere reden, kort voordat je de AOW-leeftijd bereikt? Dan geldt de uitzondering niet en heb je gewoon recht op een (naar rato berekende) vergoeding.
Vergeten dat de hardheidsclausule bestaat. Zelfs bij eigen verwijtbaar gedrag kan de kantonrechter alsnog (een deel van) de vergoeding toekennen, al gebeurt dit spaarzaam.

Veelgestelde vragen

Heb ik recht op een vergoeding als ik zelf ontslag neem?

In principe niet. Maar als je zelf ontslag neemt vanwege ernstig verwijtbaar handelen van je werkgever, bijvoorbeeld discriminatie of een onveilige werksituatie, kun je alsnog aanspraak maken op een transitievergoeding.

Wat is het verschil tussen een transitievergoeding en een billijke vergoeding?

De transitievergoeding is een wettelijk vastgesteld bedrag dat je krijgt bij ontslag door je werkgever. Een billijke vergoeding is een extra bedrag dat de rechter kan toekennen als je werkgever ernstig verwijtbaar heeft gehandeld, bovenop de transitievergoeding.

Krijg ik iets bij een vaststellingsovereenkomst?

Wettelijk gezien heb je bij een vaststellingsovereenkomst geen recht op een transitievergoeding. In de praktijk kun je echter wel een beëindigingsvergoeding afspreken, vaak minimaal ter hoogte van de transitievergoeding.

Kan ik toch een vergoeding krijgen ondanks ernstig verwijtbaar gedrag van mijzelf?

Ja, in uitzonderlijke gevallen. De kantonrechter kan op grond van artikel 7:673 lid 8 BW alsnog geheel of gedeeltelijk een vergoeding toekennen als het onthouden daarvan naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn. Rechters passen dit spaarzaam toe.

Hoe lang heb ik om naar de rechter te stappen als mijn werkgever niet betaalt?

Voor de transitievergoeding geldt een termijn van 3 maanden na het einde van je dienstverband. Voor een billijke vergoeding is dat vaak 2 maanden. Wacht dus niet te lang met actie ondernemen.

Relevante wetsartikelen

Artikel 7:673 BW (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie)
Artikel 7:673b BW (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie)
Artikel 7:673c BW (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie)
Artikel 7:673e BW (controleer dit artikel op wetten.nl voor de meest actuele versie)

Gerelateerde onderwerpen op Claim.Cafe

Heb jij een specifieke situatie? Stel je vraag gratis op Claim.Cafe en krijg antwoord van een echte jurist.